۲۳ فروردین ۱۳۸۵
۷ فروردین ۱۳۸۵
مذاکره با شیطان بزرگ و نظریه نسبیت در امنیت ملی
امروز اما جانشین حسن روحانی در مقام سخنگوی شورای امنیت ملی با خیالی آسوده در تریبون های مختلف شیطان بزرگ را به مذاکره فرا می خواند و هیچیک از مدعیان پیشین قباحت مذاکره، از موتلفه و کهنه نظامیان تازه آبادگر شده گرفته تا جماعت حزب الله موتور سوار و همیشه آماده به دفاع از صیانت اسلام به قیمت حتی تهدید امنیت ملی و تمامیت ارضی، توان و نیت ابراز وجود ندارند. اینجاست که باید باور کرد نظریه ی نسبیت می تواند در تمام شئونات زندگی فردی و جمعی مصداق عینی داشته باشد، حتی در پیشقدم شدن به حضور در میز مذاکره با شیطان بزرگ آن هم در بدترین شرایط! ولی حتی در نسبیت هم شرطی اساسی و مطلق همواره باید مد نظر قرار گرفته و رعایت شود؛ هر کاری منحصرا باید توسط خودی ها صورت گیرد و بس! آن هم به هر بهائی که البته از جیب ملت صرف شود!
پ.ن. نمیدانم چرا ناگهان به یاد سخنان نغز سیاستمدار هوشیار جناب آقای لاریجانی در مورد انرژی هسته ای و آب نبات و شکلات افتادم؟! راستی این موضوع چه ارتباطی به شرایط کنونی پرونده ی هسته ای ما دارد؟؟؟
by:
Sherwood
at
۳:۴۶ ب.ظ.
0
comments
۲۵ اسفند ۱۳۸۴
روز آزادی
by:
Sherwood
at
۸:۳۴ ق.ظ.
0
comments
۲۲ اسفند ۱۳۸۴
۱۶ اسفند ۱۳۸۴
فقط ده روز ديگر
با گشت و گذار كوچكي در وبلاگ هاي آشنا دريافتم كه گويا هنوز هم دوستان وبلاگ نويس و به ظاهر فعال سياسي اين ماجرا را چندان جدي تلقي نكرده اند. سوال من از همه ي دوستان و خوانندگان و دست اندر كاران وبلاگستان اين است كه آيا واقعا گنجي - همان كه چند سال پيش کتاب هايش در همان روز انتشار ناياب مي شد و همه ي چشم ها در روزنامه ها و نشريات نسبتا آزاد آن زمان به دنبال نام و نوشته اي از او بود تا نور ديگري به تاريكخانه ي اشباح بياندازد، همو كه رد پاي قتل هاي زنجيره اي را تا دم دروازه ي زندان تعقيب كرد و مانيفست جمهوري خواهي او هنوز هم اولين سند تدوين شده در راه و روش هاي رسيدن به دموكراسي در ايران است، و باز يادآور مي شوم او از جمله اولين افرادي بود كه نافرماني مدني را به عنوان راهكاري براي مبارزه ي دموكراتيك اعلام كرد - ارزش آن را ندارد كه سهمي كوچك از لحظه هاي فراواني را كه در اين شهر مقلوب مي گذرانيم به آن صرف كنيم؟
نمي دانم شايد واقعا برخلاف آنچه معروف شده است، وبلاگستان ديگر جاي آزاد انديشان و انديشمندان و فرهيختگان نباشد. شايد قباي محافظه كاري و ملاحظه كاري مطابق تعاريف سياسي جاري، چندان هم بر تن بسياري از مدعيان دموكراسي و آزادي بي قواره نباشد! آيا واقعا موضوع زندانيان سياسي و سمبل آشناي جهاني آن - گنجي - از موضوعاتي از قماش اندر فوايد بكارت و قباحت تقويم جنسي و مشکلات و معضلات همجنس بازان و چهارشنبه سوري و حتي ورود زنان به استاديوم ها و هشتم مارس كمتر است كه هر چند گاه يكبار مثل وبا در وبلاگستان مي پيچند و مغزها و نگاه ها را به خود معطوف مي كنند ولي كمتر نويسنده اي به خود زحمت - تو بخوان جرات - نوشتن متني و مقاله اي را مي دهد؟ شگفتا از اقدام ها و ادعاهاي ما! شگفتا! با اين تفاسير آيا عجيب نيست كه در اين ملك ملت انتظار فرجي را داريم؟
به هر حال مطابق تقويم فعلي تاريخ جمعه 26 اسفند بايد روز آزادي گنجي باشد و اين ده روز فرصتي است تا بار ديگر از جامعه مدعي آزادي خواهي سنجشي شود كه آيا واقعا حاضرند حداقل هزينه ها را براي اهدافشان بپردازند يا نه. باور كنيد اگر اين روز را به نام زندانيان سياسي بناميم راهي خلاف نپيموده ايم و هر سال در همان روز مي تواند يادبودي باشد براي ارج گزاردن بر زندانياني كه از داشته هاي خود آگاهانه هزينه كرده اند.
by:
Sherwood
at
۲:۰۴ ب.ظ.
0
comments
۱۳ اسفند ۱۳۸۴
سيزده روز انتظار
by:
Sherwood
at
۲:۳۴ ب.ظ.
0
comments
۸ اسفند ۱۳۸۴
هيجده روز ديگر تا آزادي گنجي
امروز 18 روز به خاتمه ي محكوميت اكبر گنجي؛ سمبل آزادي بيان در ايران مانده است و اين روزهاي پاياني - اگر با انواع اتهام هاي من در آوردي ديگر ادامه نيابد - شايسته است كه همچنان به ياد او و تمام زندانياني كه براي آزادي بيان جانفشاني كرده اند بگذرد.
آخرين اطلاعات كه از خانوادخ ي گنجي اعلام شده است در زير آورده شده است.
شفيعي از ملاقات خانوادهي گنجي با وي خبر داد
مجموعهاي كه گنجي در آن نگهداري ميشود، يك سوئيت كامل با سرويس و حياط است
خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
به گزارش گروه دريافت خبر خبرگزاري دانشجويان ايران، همسر گنجي با ارسال نمابري به ايسنا، آورده است كه گنجي از نظر جسمي هيچ تفاوتي نكرده و مثل ماههاي گذشته بسيار لاغر و نحيف است.
وي با ادعاي اين كه گنجي با هيچ كس اجازهي ملاقات ندارد، به مشكلات جسمي و معاينهي وي توسط پزشك متخصص زندان اشاره و عنوان كرده است كه با وجود توصيه پزشك تاكنون اقدامي در اين موارد صورت نگرفته است.
شفيعي در اين نمابر مدعي شده است كه گنجي از شهريور تاكنون به صورت انفرادي نگهداري ميشود.
وي همچنين عنوان كرده است كه همسرش طي ماه هاي شهريور و آذر هيچ ملاقاتي نداشته و در بقيه ماهها يك بار با خانواده ملاقات كرده است.
شفيعي عنوان كرده است كه روز 26 اسفندماه محكوميت 6 سالهي گنجي به پايان ميرسد.
سالاركيا، معاون امور زندانهاي دادستان تهران درباره وضعيت گنجي و اظهارات همسر وي به خبرنگار حقوقي ايسنا گفت: ملاقاتهاي وي آزاد است و در فضايي كه در اختيار دارد تمام امكانات لازم هم وجود دارد و مشكل خاصي از نظر مكاني براي وي وجود ندارد.
سهراب سليماني، مديركل زندانهاي تهران نيز با بيان اينكه گنجي به صورت انفرادي نگهداري نميشود، به خبرنگار حقوقي ايسنا گفت: حال اكبر گنجي خوب است؛ وي تحت كنترل است و مشكل خاصي ندارد.
وي افزود: مجموعهاي كه وي در آن نگهداري ميشود يك سوئيت كامل با سرويس و حياط است.
انتهاي پيام
کد خبر: 8412-03101
by:
Sherwood
at
۸:۱۱ ق.ظ.
0
comments
۲ اسفند ۱۳۸۴
اميدي؛ و ديگر هيچ
اينك و پس از كمتر از يك ماه خواهيم ديد كه سياست گزاران حكومتي با اين تيغ ماهي مانده در گلو چه خواهند كرد، آيا مردي كه چنان از تاب و توان افتاده را تاب خواهند آورد يا باز هم در پيچ و خم دادگاه ها و بازجوئي ها آرام را از او خواهند گرفت. او؛ هر كه بود و هر چه كرد، اينك نمادي است از اعتراض و بيداد. اين هر دو شايد براي آن كه او را بر جرم هاي فرضي كرده و ناكرده اش ببخشائيم، كفايت كند و باور كنيم آنچه كه بر او رفت مستحق هيچ انساني نيست، و از همين رو در خور احترامي دوچندان.
شايد جا داشته باشد تا دوستان بيشتر آشنا به امور اينترنت و وبلاگ روزشماري تدارك ببينند تا همگان روز به روز رسيدن زمان موعود را فرياد بزنند و از اين راه قدمي هر چند كوچك در راه هم دردي با او و همسر و دختران زجر كشيده اش برداشته باشيم.
آخرين گزارش خانم شفيعي را به عنوان سهم كوچك آگاهي بخشي در زير در اختيار خوانندگان گذاشته مي شود. اميد كه او را دوباره زنده و سالم در كنار خانواده اش ببينيم.
متن آخرين نامه همسر گنجي:
امروز، دوشنبه ، 1 اسفند 84 دقيقاً 171 روز است كه آقاي گنجي در انفرادي امنيتي 2 الف متعلق به حفاظت اطلاعات سپاه پاسداران به طور غيرقانوني و در حداقل شرايط زيستي يك انسان به سر ميبرد. آخرين مرخصي ايشان حدود 9 ماه پيش بود. آخرين ملاقات ما 2 هفته پيش بود. از نظر جسمي شرايط مطلوبي ندارد كه امر با توجه به نگهداري ايشان در شرايط بسيار سخت انفرادي و در محدوديت بسيار شديد غذايي و دارويي و حتي بعضا محروميت از جيره دولتي، دور از انتظار نيست.
از كمر درد، زانو درد شديد، ناراحتيهاي مزمن گوارشي- كه در اثر كمبود مواد غذايي و حذف كامل ميوه و سبزيجات ايجاد شده- ، واريس، ضعف شديد جسماني، پايين بودن فشار خون و ... رنج ميبرد. گنجي را در بند 2 الف به حال خود رها كرده اند؛ آنها سعي كرده و ميكنند كه گنجي را فراموش كنند و اين فراموشي را به افكار عمومي نيز سرايت دهند. گوش شنوايي نيست كساني كه رسيدگي به امور مردم را تكفل كردهاند به تنها چيزي كه توجه ندارند و اهميت نميدهند حقوق همين مردمي است كه از بركت وجود آنان به اين پست و مقام رسيدهاند. به نظر ميرسد كه عقبنشيني در صحنه بين المللي بايد با ظلم و جور داخلي جبران شود.
دقيقا 28 روز ديگر محكوميت 6 ساله آقاي گنجي پايان مييابد. براي رسيدن آن روز لحظه شماري ميكنم. اميدوارم روزي برسد كه ديگر مجبور نباشم مظالم رفته بر خود و عزيزانم را روي كاغذ بياورم تا بلكه فرياد رسي بيابم.
آنان فكر ميكنند اگر نام گنجي را از رسانهها و مطبوعات داخلي حذف كنند، رفتار غيرانساني آنان با گنجي و گنجيها نيز فراموش ميشود.
سرنوشت محتوم و اسف بار عاملان به اين شيوهها با نگاهي گذار به تجربه رژيم بعث عراق و رژيمهاي غيردمكراتيك بلوك شرق در سالهاي اخير عبرت آموز است.
منبع سايت خبري روز آنلاين
http://www.roozonline.com/01newsstory/014172.shtml
by:
Sherwood
at
۲:۰۰ ب.ظ.
0
comments
۲۴ بهمن ۱۳۸۴
شيرين عبادي و عمادالدين باقي
ایران عراق نیست
مقاله مشترکا نوشته شده شيرين عبادي با محمد سهیمی -
ايران ما - شیرین عبادی فعال حقوق بشر ودارنده جایزه صلح نوبل در مقاله ای که مشترکا با محمد سهیمی استاد مهندسی شیمی دانشگاه های آمریکا به رشته تحریر در آورده به آمریکا هشدار داد که ایران عراق نیست.
به اعتقاد شیرین عبادی آمریکا نمی تواند مشکل اتمی ایران را از را ه حمله نظامی یا قرار دادن پرونده ایران در شورای امنیت حل کند ، زیرا به رغم آنکه اکثریت مردم ایران با تندروها مخالف هستند اما در عین حال همگی خواهان ادامه برنامه های هسته ای هستند چون آنرا مایه افتخار کشور کهن خود می دانند.
عبادی مقاله خود را با انتقاد از سیاست های آمریکا آغاز ومی نویسد : حقیقت احترام به حقوق بشر ونظام سیاسی دمکراتیک بعنوان مهمترین راهبردهای بازدارندگی فعال در میان هیاهوی تهدیدی که ممکن است توانایی هسته ای کشورها ازجمله ایران ایجاد کند گم شده است. این حقیقت در میان عصبانیت وخشم بین المللی در مورد آغاز مجدد فعالیت های جزئی ومحدود برنامه های هسته ای ونیز سخنان محمود احمدی نژاد درمورد اسرائیل به فراموشی سپرده شد.
زمانیکه که آمریکا وهم پیمانانش در دهه هفتاد شاه را تشویق به آغاز برنامه های هسته ای ایران کردند در واقع سهم عمده ای را در خلق "هیولای فرانکنشتاین" جنجالی امروز ایفا کردند. این در حالی است که اگر آنها شاه را تشویق به اصلاحات سیاسی ، احترام به حقوق بشر وآزادی زندانیان سیاسی می کردند تاریخ به شکل دیگری رقم می خورد.
طی سی سالی که از این آغاز گذشت ، هند ، آفریقای شمالی ، اسرائیل وپاکستان به کلوپ اتمی پیوستند، اما به اعتراف اکثریت مردم کشورهای دارای دمکراسی در میان آنها کم آزارترین آنها می باشند.
در دهه هشتاد رژیم نژاد پرست آفریقای جنوبی اقدام به ساخت بمب اتمی کرد ، اما دولت دمکرات نلسون ماندلا آنرا تفکیک کرد ، هند نیز زرادخانه هسته ای دارد اما تعداد محدودی این تصور را دارند که بزرگترین دمکراسی جهان تهدیدی برای جهانیان باشد.
به اعتقاد شیرین عبادی در این شرایط هم نمی توان گفت که اسرائیل اولین استفاده کننده از سلاح اتمی درخاور میانه باشد.
اما برنامه اتمی کره شمالی یک تهدید محسوب می شود زیرا برنامه هایش محرمانه ورهبرش منزوی است .
زرادخانه هسته ای پاکستان هم خطرناک است زیرا ساختار حکومتی آن نظامی بوده وکشوری مملو از تندروهای اسلامگرا که سهم عمده ای در تشکیل جنبش طالبان داشتند وبه عبدالقدیر خان اجازه اداره سوپر مارکت اتمی داده بود ، حکومت می کند.
برنامه های اتمی ایران از سال 1997 که محمد خاتمی رئیس جمهور اصلاح طلب به قدرت رسید سرعت بیشتری به خود گرفت این در شرایطی بود که ایران درحال توسعه روزنامه نگاری ومطبوعات مستقل بود در شرایطی که پارلمان اصلاحگرای سال 2000 هنوز انتخاب نشده بود.
اصلاحگراها از انجام برنامه های هسته ای حمایت کردند اما خواهان برنامه هایی شفاف همسو با تعهدات بین المللی ایران شدند واین خود نشانگر ان بود که این برنامه ها تحت کنترل باقی خواهد ماند.
اما به جای آنکه جنبش دمکراتیک نوپای ایران که زمینه شفافیت اتمی را فراهم کرده بود مورد حمایت قرار گرید آمریکا حملات گسترده ای را علیه ایران ترتیب داد.
در شرایطی که خاتمی پیشنهاد گفتگو ی آمریکایی ـ ایرانی را داده بود آمریکادستور ممنوعیت ورود دانشمندان ، هنرمندان ومؤلفین ایرانی را به خاک آمریکا داد ، به رغم کمک دولت خاتمی به آمریکا در افغانستان بوش ایران را یکی از محورهای شرارت توصیف کرد.
با ورود به سال 2003 کاملا مشخص شد که اصلاحات خاتمی متوقف شده لذا جهان اهمیت بیشتری به برنامه های اتمی از خود نشان داد .
حمله به ایران تنها باعث افزایش احساسات ملی مردم ایران خواهد شد، ایران عراق نیست ، اگر روحیه میهن پرستی شدید ایرانی ها ورویکرد شهادت طلبانه شیعیان را در نظر بگیریم هر نوع اقدام نظامی می تواند واکنشی را در پی داشته باشد که تمامی منطقه را تحت الشعاع خویش قرارداده وباعث مرگ بسیاری وتخریب نه تنها اقتصاد منطقه بلکه تمامی جهان خواهد شد.
اعمال تحریم های سازمان ملل علیه ایران نیز نتایج معکوسی خواهد داشت ومی تواند ایران را تشویق به خروج از معاهده منع تکثیرتسلیحات هسته ای وپروتکل اضافی آن کند . دراینجا این سئوال مطرح می شود که آیا جهان آمادگی زندگی در چنین شرایطی را دارد؟
by:
Sherwood
at
۸:۱۰ ق.ظ.
0
comments
۲۶ دی ۱۳۸۴
طبقه سياسي جديد
طبقه سياسي جديد
چشم انداز ایران- عليرضا رجايي:
انتخابات رياستجمهوري اخير هنوز محل مناقشه و بحثهاي فراواني است و به نظر ميرسد كه كشف علل ناكامي اصلاحطلبان، بيشترين حجم اين گفتوگوها را دربر ميگيرد. درمقابل، برخي نيروهاي دموكرات براي توضيح و تبيين وضع جديد، مجموعهاي از اصطلاحهاي سياسي ازجمله فاشيسم، پوپوليسم به كار گرفتهاند. با وجود اين، نيروهاي يادشده كه تا چندي پيش به دو گروه كلي "تحريمي" و "مشاركتي" تقسيم ميشدند، اكنون نيز هيچ دورنمايي براي توافق در راستاي عمل مشترك ارائه ندادهاند و همچنان بخش اعظم وقت خود را مصروف نقد يكديگر مينمايند. بدينترتيب، فعلاً به نظر نميرسد دو گروه مذكور بتوانند اختلافها را از بطن روابط ميان خود حذف كنند.
صرفنظر از تفاوت نظر عميق ميان نيروهاي دموكرات، بايد پذيرفت، وضع سياسي بسيار پيچيده كنوني در ايران بهنوبه خود تحليل بافت دولت در جمهورياسلامي را بغرنج كرده است. بدون چنين تحليلي، تدوين هرگونه استراتژي سياسي نيز ناممكن خواهد بود.
ملاحظه ميكنيم غالب جريانهاي سياسي در داخل يا خارج ايران به دليل نداشتن تحليل سياسي مشخص، فاقد استراتژي روشن و مشخص نيز هستند و متقابلاً تلاش ميكنند با تعيين اوقات شرعي و عرفي موهوم براي مقطع سرنگوني و فروپاشي جمهورياسلامي، اين ضعف را پنهان نمايند. درواقع جريانهاي يادشده بهجاي سير از "تحليل سياسي" بهسوي "استراتژي سياسي" بهگمان خود راه ميانبري پيدا كردهاند كه براساس آن، سقوط جمهورياسلامي را درنتيجه فشارهاي بينالمللي يا هر دليل ديگري، قطعي فرض ميكنند و ناچار آنچه ميماند، تعيين وظايف و تكاليف مقلدان و هواداران درقبال اين سقوط بهاصطلاح "قطعي است." تقريباً در ميان حجم وسيع نقدهايي كه به اصلاحطلبان شده است، حتي يك نمونه وجود ندارد كه تحليل مشخصي از ماهيت دولت در ايران ارائه نموده باشد و حداقل از مسير ارزيابي حجم سهمگين مقابلههاي كينهجويانه با جنبش دومخرداد، براي اصل اين جنبش و رهبران آن، اصالتي را به رسميت بشناسد.
آن چه طي 8 ساله پس از دومخرداد بهوقوع پيوست، مصداقي بارز از همان "جنگ داخلي كم و بيش مستتر درون جامعه موجود" بود كه ماركس و انگلس در مانيفست خود به آن اشاره داشتند. اين "جنگ داخلي" را ميتوان در قالبهاي مختلف ازجمله در چارچوب شكاف در بلوك قدرت، شكاف دولت و جامعه مدني و شكاف در ميان دو سطح از جنبشهاي پوپوليستي و دموكراتيك در ايران توضيح داد و در قدم آخر همگي آنها را در يك مدل كلي جاسازي نمود.
اين مدل كلي بايد روشن سازد چگونه با وقوع دوم خرداد 76 بورژوازي دولتي در بلوك قدرت و طبقه متوسط جديد درجامعه مدني تقويت گرديدند و از مسير اين توانمندي فشارهاي انحصارطلبانه بر طبقه كارگر و فشارهاي ايدئولوژيك بر دانشگاهها و رسانههاي عمومي تا حدودي كاهش يافت و در حاشيه آن، جناح مدرن بورژوازي تجاري تا حدي درمقابل بورژوازي تجاري سنتي، فرصت تنفس بيشتري پيدا كرد. در كنار آن، دستگاه ايدئولوژيك روحانيت و سرمايهداري بازار سنتي در بلوك قدرت تضعيف گرديد و درپي آن، خردهبورژوازي سنتي در جامعه مدني تا حدي موقعيت تهاجمي و سركوبگرانه خود را از دست رفته ديد. اين تعارضات، موج مطالبه اساسي پس از دومخرداد را براي تغيير دموكراتيك ساختار سياسي، باعنوان جنبش اصلاحات، دامن زد. جنبش يادشده كه سطح ميانهاي از كل جنبش دموكراتيك در ايران را نمايندگي ميكند، از آغاز تاكنون با سه موج اصلي اقتدارگرايانه روبهرو شده است، موج اول طي دوسال نخست دولت آقاي خاتمي، معطوف به تعرضات پراكنده امنيتي ـ سياسي به هر دو سطح دولت و جامعه مدني بود كه از محاكمه شهردار تهران و استيضاح وزيركشور در مجلس پنجم تا قتلهاي زنجيرهاي، بهشهادت رساندن نويسندگان و روشنفكران، توقيف مطبوعات و يورش به كوي دانشگاه در فاجعه هجدهم تير 1378 را دربرميگرفت. اين موج، با وجود عمق خشونت آميخته با آن، در انهدام جنبش اصلاحي ناكام ماند و درپي آن با انتخابات مجلس ششم و پيروزي قاطع اصلاحطلبان، رو به پيش بودن دموكراسيخواهي در ايران به اثبات رسيد. اما بلافاصله پس از برگزاري انتخابات مجلس ششم، موج دوم اقتدارگرايي در قالب تعرضات همهجانبه نظامي ـامنيتي آغاز شد و به شكلي كاملاً انفجاري، طي تنها چند ماه از اسفند 78 تا زمان آغاز به كار مجلس ششم، پنج اقدام اقتدارگرايانه ـ ترور دكتر حجاريان، تهديد به ابطال انتخابات تهران، غائله كنفرانس برلين، تعطيلي گسترده مطبوعات و دستگيري فعالان مطبوعاتي و سياسي ـ با هدف زمينگيركردن حركت دموكراسيخواهي صورت گرفت. اين مشي، تا سال 1380 به شكل سازمانيافته تداوم پيدا كرد و با تشكيل دولت دوم آقاي خاتمي در اين سال، تا حدودي از شدت آن كاسته شد.
برخلاف موج اول، موج دوم اقتدارگرا موفق شد با قطع ارتباط ميان رهبران فكري ـ سياسي جنبش اصلاحي با مردم، عقيمساختن تلاشهاي دولت و مجلس در سطح ساختار سياسي، تداوم فشار به دانشجويان و ديگر فعالان سياسي و فرهنگي و... جنبش دوم خرداد را از نفس انداخته، تا حد زيادي از مشروعيت آن در ميان مردم بكاهد. در نتيجه، اين موج دوم اقتدارگرا، شوراهاي شهرهاي بزرگ، مجلس هفتم و رياستجمهوري نهم از كف اصلاحطلبان بيرون رفت و در كنار آن، مقاومت دانشجويي و اپوزيسيون داخل كشور مهار شد.
در حال حاضر موج سوم اقتدارگرايي با روند رو به گسترش بافت نظامي ـ امنيتي و استقرار تدريجي دولت جديد، آغاز شده است. موج سوم حكايت از آن دارد كه در ميان بلوك قدرت و طبقه حاكم ايران، اكنون جنگ سالاران به شكلي به يك طبقه (يا كاست) مسلط تبديل شدهاند و مرجعيت سياسي روحانيان حاكم تا حد زيادي از دست رفته است. درواقع، تركيب كابينه اخير كه اكثريت آن داراي سوابق سپاهي، اطلاعاتي و دادگاه انقلابي هستند، در كنار حضور چشمگير اعضاي سابق جهاد ـ و مشاركت اندك حزب موتلفه ـ تأييدي بر سخن فوق، است.
جنگسالاران، بهدنبال يكپارچهكردن بلوك قدرت و مسدودساختن منافذ و شكافهاي داخل آن از يكسو و مهار گرايشهاي دموكراتيك جامعه مدني ازسوي ديگر هستند و به همين جهت تغيير بافت كلان مديران دولتي و جايگزيني آنها با افراد جوان يا ناشناخته يكي از برنامههاي اساسي آنهاست. (هرچند در عمل طبقه سياسي جديد موج سوم، رفتهرفته با اتكا به منابع بيكران دولتي، به طبقهاي اقتصادي تبديل خواهند شد.)
به نظر ميرسد وضع بهوجود آمده كه از ابتداي انقلاب تاكنون بيسابقه بوده است، قدرت تحرك نيروهاي دموكرات را تا حدود زيادي سلب خواهد كرد و از پويايي انديشههاي آزاديخواهانه در جريان عمل اجتماعي، به ميزان قابلتوجهي خواهد كاست. درواقع نظام سياسي جمهورياسلامي در حال پوستاندازي بهشدت راستگرايانهاي است كه هسته اساسي آن را نه يك ايدئولوژي طالباني، بلكه بيش از آن انحصار قدرت سياسي با اتكا به درآمد نفت تشكيل ميدهد. قدرت انحصاري يادشده در پي ايجاد يك نومانكلاتوراي* يكپارچه است كه چنانكه گفتيم، واجد ويژگيهاي يك طبقه سياسي ـ و نه اقتصادي ـ باشد. بنابراين، بخش ضعيفشده بلوك قدرت، براي برهمزدن موازنه متصلب در حال تكوين، چارهاي ندارد جز آن كه بهگونهاي با تشكيل همه جبههها و ائتلافهاي جديد، نيروهاي جامعه مدني را فعال نگاه دارد و از معدود فرصتهاي ممكن، براي بازگشت به سطوح بالاي نهادهاي قدرت سياسي بهره گيرد.
در حال حاضر، براي برخي، پرسش اساسي اين است كه در صورت به ثمررسيدن موج سوم اقتدارگرايي، اپوزيسيون چه سرنوشتي پيدا خواهد كرد؟ اگر تعريف لنين را بپذيريم كه ميگفت "اپوزيسيون، مفهوم مبارزه صلحآميز و فقط پارلماني، يعني مفهومي است مربوط به وضع غيرانقلابي، مربوط به دوراني كه انقلاب وجود ندارد،" در آن صورت شايد پاسخ به پرسش بالا اين باشد كه موج سوم از مفهوم اپوزيسيون عبور خواهد كرد.
پينوشت:
* Nomen clatura ، فهرست كانديداهاي مورد تأييد حزب در شوروي براي مشاغل مختلف
http://emrouz.info/archives/2005/09/00047_1.php
by:
Sherwood
at
۱:۵۷ ب.ظ.
0
comments
۲۱ آبان ۱۳۸۴
نامه ای با بيش از 260 امضا خطاب به آيت الله شاهرودی براي گنجي
در زمانی که ماه ها می گذرد و کسی کاری برای گنجی نمی تواند کرد و به گفته همسرش وی در زندان انفرادی مانند شمع هر روز تکيده تر می شود؛ جمعی از فعالان سياسی با امضای نامه ای ديگر از رييس قوه قضاييه خواسته اند تا ترتيبی برای بررسی بی طرفانه وضعيت گنجی بدهد.
ناظران سياسی معتقدند که در شرايط حاضر اراده ای که حاضر باشد با دخالت در پرونده اکبر گنجی خود را به نوعی در آن درگير کند وجود ندارد و از همين رو خانم معصومه شفيعی در مصاحبه های خود مسوولان کشور را متوجه می کند که پايئن دستان مشغول بازی خطرناکی هستند که هر آن ممکن است هزينه سنگينی روی دست آن ها بگذارد.
متن نامه
نامه از فعالان سیاسی به رئيس قوه قضائيه به اين شرح است:
جناب آقاي هاشمي شاهرودي
رئيس محترم قوه قضائيه
باسلام و دعاي خير،
همانطور كه مطلعيد خانم شفيعي، همسر آقاي اكبر گنجي طي نامهاي از ضرب و شتم مكرر و زدن دستبند قپاني به آقاي گنجي همراه با فحاشي ماموران دادستاني تهران نسبت به ايشان، به جنابعالي شكايت كرده است.
اگرچه اظهارات روز سهشنبه 10/8/84 شما مبني بر اين كه گمان نميكنيد اين ادعاها صحيح باشد - مندرج در روزنامه همشهري– نوعي پيشداوري عليه اين شكايت و دور از بيطرفي قضايي بود و ما از اين رو و نيز بر حسب تجربههاي قبلي خود قاعدتاً بايد نسبت به رسيدگي منصفانه و قانوني به اين شكايات بسيار بدبين باشيم، گمان ميكنيم كه اظهار نظر بالا ميتواند قرينهاي براي رسيدگي در اين مورد خاص باشد، زيرا چه چيزي براي دستگاه قضايي بهتر از اين خواهد بود كه شكايتي از سوي يك زنداني سياسي مطرح شود و با رسيدگي منصفانه و بيطرفانه وارد نبودن آن ثابت گردد.
ما امضاكنندگان اين نامه از جنابعالي درخواست ميكنيم كه براي به يقين تبديلشدن اين گمان، مرجع بيطرف و مستقلي را براي رسيدگي سريع و علني به ادعاهاي آقاي گنجي كه صحت بسياري از آنها در گذشته مشخص شده است تعيين كنيد تا دستكم براي نخستين بار نقض كنندگان حقوق شهروندي به پاي ميز محاكمه كشيده شوند. اميدواريم كه با دستور عاجل و قاطع جنابعالي و رئيس محترم دادگستري استان تهران كه مسئول اجراي اين قانون هستند لااقل بخشي از حقوق شهروندي تضييع شده آقاي گنجي احقاق شود و خانواده رنج كشيده و شديداً نگران او ناچار نشوند از مراجع فرامرزي دادخواهي كنند و به مجامع حقوقی بينالمللي پناه برند.
با تشكر و احترام:
نقل شده از روزنامه اينترنتي روز با نام کاری برای گنجی
by:
Sherwood
at
۱۲:۰۷ ب.ظ.
0
comments
۱۰ آبان ۱۳۸۴
بيانيه هاي جبهه ي مشاركت و صنف سازي مدني تقي رحماني
اولين خبر به بيانيه ي تحليلي جبهه مشاركت باز مي گشت در مورد انتخابات رياست جمهوري كه به نظر منتقدين بيانيه اي منصفانه در مورد عملكرد مشاركت بوده است. اين بيانيه به عنوان يك سند تاريخي مي تواند راهگشاي برخي از مسائل باشد ولي بيش ار هر چيز روش تكراري سياست ورزي دولتي و دموكراتيزه كردن كشور از طريق چنگ زدن به قدرت به چشم مي خورد كه به نظر من نگارنده در شرايط فعلي لااقل به تنهائي جوابگو نخواهد بود. اين روش نمي تواند به تنهائي و بدون بستر سازي هاي مناسب نتيجه بخش باشد چنانچه عدم بستر سازي و توجيه هواداران جبهه در هنگام انتخابات در عدم موفقيت تبليغاتي مشاركت و دكتر معين بي تاثير نبوده است و نتيجه آن ايجاد ياس و سرخوردگي عمومي در هواداران و فعالين اين جبهه در انتخابات بود كه تا دير زماني ادامه داشت. شايد يكي از نقاط ضعف اين بيانيه را هم در همينجا بدانيم كه به اين بستر سازي و راهكارهاي اجرائي آن در ميان عموم بطور جدي پرداخته نشده است.
در عين حال آنجا كه موجه بودن كانديداي انتخابي (دكتر معين) در نزد مشاركتي ها مورد تاكيد قرار گرفته نيز از نظر من جاي ايراد است چرا كه فقط موجه بودن يك فرد در يك يا چند تشكيلات نيست كه از آن فرد يك رئيس جمهور با پشتوانه ي مردمي مي سازد بلكه بيش و پيش از آن وجهه آن فرد در بين راي دهندگان است كه مقبوليت عمومي را نمايان مي كند و از اين رو گزاره ي مورد نظر حاكي از عدم ارجاع به آراء مردم دارد و نتيجه گرفته شده هم مويد آن است. بايد پذيرفت كه جبهه مشاركت لااقل در اين بخش از نگاه و آرا مردم فاصله گرفته است.
از نكته ي فوق شايد بتوان دليل ناتواني تسري شعارهاي اين جبهه در ميان مردم را نيز دريافت. اينكه گروه و تشكيلات حزبي بازخوردهاي مناسبي از جامعه نداشته باشد و به همين دليل به نتايج نامناسبي نيز برسد مي تواند به گم كردن هدف اصلي منتج شود و اولين عارضه ي آن استفاده از شعارهائي است كه در ميان مردم انعكاس مناسبي ندارد.
شايد اگر اين بيانيه بصورت كامل توسط نقادان تحليل و بررسي مي شد مي توانست راهگشاي موارد قوت و كاستي نگاه جبهه ي مشاركت به جامعه ي خود باشد تا از آن طريق به گام هاي استوار تر و دقيق تر بعدي دست يابد.
ولي پس از مدتي بيانيه ي ديگري از مشاركت در قالب فصل نامه هشتم جبهه ي مشاركت در نشريات توزيع شد كه به تحليل شرايط موجود مي پرداخت. اگر چه به نظر من اين يكي از نظر اهميت به درجه بيانيه ي قبلي نمي رسد، ولي از آنجا كه مخلص كلام مشاركت در اين مقاله يكجا وجود دارد مي تواند حائز اهميت باشد. در اينجا هم اين حزب به همان طبل پيشين سياست ورزي كوبيده است و به نظر نمي آيد تغييري در مواضعش نسبت به بيانيه ي قبلي داشته باشد.
ولي شايد در اين بين نظر تقي رحماني بر مبناي صنف سازي مدني نظريه اي اجرائي تر باشد. با اين روش شايد بتوان به نهادينه كردن مردم سالاري و دريافت بازخوردهاي مناسب و واقعي از جامعه دست يافت. ولي او هم در اين مختصر راهكار اجرائي ارائه نمي كند. به هر حال پيشنهاد مي كنم آن را نگاهي بياندازيد؛ خالي از لطف نيست!
صنف سازي مدني؛ تجويز تقي رحماني براي طبقه متوسط
... طبقهي متوسط بايد به جاي تسخير دولت به صنف سازي مدني بپردازد، به جاي استقراض از دولت در حوزهي عمومي بايستد و بستر بازي را عوض كند ...
... صد سال است براي آزادي مسيري را دور ميزنيم ... امروز فصل نقد است، نقد منصفانه نه نقد بي رحمانه، ولي بايد دليرانه خود را نقد كنيم ...
... حافظهي تاريخي در ايران وجود ندارد هر دوره با يكسري دانشجوي جوان و يكسري سياستمدار جوان مواجه هستيم كه انباشت تجربه ندارد ... طبقهي متوسط در صد سال اخير هر بار كه به اين مقام و دولت شدن انديشيده است پلكان ديگران شده، فكر ميكرده ديگران را پلكان كرده است ولي خودش پلكان شده است و وقتي كه به قدرت رسيده است ناچار بوده شعار قدرتمندان را پياده كند...
... نگوييد سياست بد است، چرا كه سياست تمام زندگي شماست، ترافيك تهران هم نمودي از سياست است، ... ما فاقد بستر مناسب براي دموكراسي سازي هستيم، تسخير دولت راه چارهي ما نبوده است، آن حزب سياسي كه ميخواهد با يك جمع سياسي دوباره دولت را در ايران بگيرد به در بسته ميزند و شيپور را از در گشادش ميزند ...
... امروز وقت آن است كه نگاه تسخير دولت جايش را به گفت وگو در حضور جامعهي مدني و حوزهي عمومي بدهد، من حق حيات و زندگي ميخواهم و به آن كسي راي ميدهم كه بتواند حداقل رفاه و آزادي من را تامين كند. شما وقتي خاتمي را به صحنه برديد از او اتوپيا ميخواستيد، ظرفيت آقاي خاتمي مشخص بود، اگر شما ميزان بوديد او ميزانتر عمل ميكرد. اگر ما ميزان بوديم او بهتر عمل ميكرد، شما از خاتمي چيزي ميخواستيد كه در آرمانهاي خودمان بود، آقاي خاتمي ظرفيت و باورهايش مشخص بود، وقتي روشنفكر خود نداند چه ظرفيتي دارد از مخاطبش چه انتظاري ميتوان داشت. هر بار در ايران گرد وخاك سياست شده است روشنفكران در صفحهي اول مطبوعاتند، هر بار گرد و خاك خوابيده است ميبيند اوضاع در دست چه كساني است.
... براي اين كه بازي دوباره از صفر آغاز نشود امسال فرصت خوبي است كه به جاي تشكيل جبهههاي گوناگون ... به چند سوال بنيادين جواب داده شود. مساله فراتر از مذهبي و غيرمذهبي است، مسالهي يك طبقهي شكل گرفته و ناگرفتهي نيم بندي است كه آزادي ميخواهد و منشا تحولات صد سالهي اخير در تاريخ ايران بوده، دويده است اما به اندازهاش نتيجه نگرفته است ... طبقهي متوسط بايد به جاي تسخير دولت به صنف سازي مدني بپردازد، به جاي استقراض از دولت در حوزهي عمومي بايستد و بستر بازي را عوض كند، اگر بستر بازي را عوض كنم آن وقت با اتحاد بيشتر ميتوانيم از هر دولتي حقوق خودمان را استيفاء كنيم و حق شهروندي بخواهيم ولي اگر در دولت برويم بايد دولتي را بخواهيم كه با خيلي از جاهاي آن موافق نيستيم...
by:
Sherwood
at
۵:۰۷ ب.ظ.
0
comments
۷ آبان ۱۳۸۴
چه دارد بر گنجی می رود؟
by:
Sherwood
at
۶:۱۶ ب.ظ.
0
comments
۱ آبان ۱۳۸۴
سکوت سرد اصلاحات در مقابل فاجعه گنجی
از جوابيه ي همسر اكبر گنجي به مدير كل زندان هاي استان تهران مي توان دريافت كه عمق فاجعه چقدر است، و باز هم حكايت از اين دارد كه مطالبي هست كه بنا به ملاحظاتي نمي توان عنوان كرد. شايد سكوت معنا دار جرايد و دوستان و آشنايان گنجي هم در همين راستا باشد كه به نوعي تهديد شده اند. بگذاريد بطور خلاصه مطالبي كه گفته شده است را نگاهي مجدد بياندازيم:
اول اينكه "وضعيت گنجي خطر ناك تر از آن چيزي است كه تصورش را مي كرديم" و همين نشان از اين دارد كه بازي تمام نشده است و وعده هاي داده شده عملا انجام نپذيرفته است، او نه تنها آزاد نشده كه تشديد وخامت حكايت از احتمال ادامه اعتصاب غذا و اعمال تشديد عكس العمل ها دارد!
دوم اينكه "گنجي در بازداشتگاه اوين و تحت اختيار سازمان زندان هاست" و اينكه "آقاي گنجي در بند ويژه اي نگهداري مي شود كه شما (آقاي سليماني مدير كل زندان ها) اجازه ي ورود به آنجا را نداريد و اصلا تحت سرپرستي شما نيست ..." اين هم نشان از همان حكايت قديمي دولت در دولت دارد كه همچنان وجود دارد و حضور همه ي عناصر امنيتي شناخته شده و ناشناس در دولت ايشان هنوز نتوانسته است به اين بازي خاتمه دهد. ولي اين نكته از حساس و خطرناك بودن شرايط گنجي و ديگر زندانيان سياسي چيزي كم نمي كند. چنانكه از زرافشان هم اطلاعاتي در خور در دست نيست.
سوم اينكه " ... گنجي در قرنطينه ي بهداشتي _ درماني زندان اوين مشغول فيزيو تراپي است" و اين نكته را هم تاكيد مي كند "آقاي گنجي مشغول فيزيوتراپي است اما نه فيزيوتراپي پا، بلكه فيزيو تراپي كتف" و از مدير كل زندان ها مي خواهد كه "لطفا به افكار عمومي توضيح دهيد كه چرا كتف چپ آقاي گنجي به شدت آسيب ديده است؟" و در ادامه آنچنان سخن مي گويد كه گمان درگيري و يا ضرب و شتم را در ذهن تداعي مي كند. آيا واقعا گنجي هنوز در اعتصاب است و به همين دليل مورد ضرب و شتم قرار گرفته است؟ آيا از گنجي چيزي را مطالبه كرده اند كه او سر باز زده است؟ در جائي خانم شفيعي صريحا مي گويد: " ... مگر چه اتفاقي افتاده كه نمي خواهيد هيچكس او را ببيند؟ آثار چه چيزي بايد محو مي شد؟ ..."
چهارم علاوه بر آثار گفته شده كه تداعي ضرب و شتم و درگيري را مي كند؛ ديگر آثار گفته شده همگي حاكي از ادامه ي اعتصاب غذا هستند: " چرا وزن او به 51 كيلو گرم و فشار خونش به 5.7 روي 7 رسيده است؟..."
اگر واقعا اين نتايج مقرون به صحت و واقع باشند بايد پذيرفت كه جمهوري اسلامي در دوران احمدي نژاد دارد به سمت بازتوليد يك زهرا كاظمي ديگر مي رود! با اين تفاوت كه در اين حالت مدعي خارجي مثل كانادا وجود نخواهد داشت. ولي آيا قرار است اين سكوت همچنان ادامه يابد و همگان به نظاره ي اين فاجعه بنشينند؟ آيا واقعا همراهان گنجي به فكر هيچ اقدامي نيستند؟
by:
Sherwood
at
۹:۳۰ ب.ظ.
0
comments
۱۷ مهر ۱۳۸۴
اين قصه هم ...
اين دوتا كم بودند در ياهو هم شروع كردم به كار! همانطور كه حتما مي دانيد Yahoo360 مدتي است كه آغاز به كار كرده و خودش را به نوعي جامع الارتباطات كرده است! در آنجا شما مي توانيد با همان شناسه ي پست ياهوي خودتان - مثلا sherx1 برای من - صاحب صفحه هائی شوید که در صورت سليقه به خرج دادن مي تواند همه ي وسايل مورد نياز خود در شبكه ي ارتباط جهاني در اختيار داشته باشيد. براي من كه مدتها بود دنبال محلي مثل اوركات مي گشتم تا بتوانم از همه ي افراد مطلع شوم محل مناسبي است و به همه ي دوستان پيشنهاد مي كنم اين يكي را هم آزمايش كنند.
by:
Sherwood
at
۴:۰۴ ب.ظ.
0
comments
۲۶ تیر ۱۳۸۴
پاد اندیشی
تاريخ نگارش : 12 شهر يور1381
گوهر تفكر ايراني بر پاد - انديشي (سه - پاديك) استوار است
شالوده پادانديشي، نوانديشي است
شيوه ي انديشيدن ايراني، پادانديشي [ = تريالكتيك؛ نه ديالكتيك در مفهوم يوناني - اروپايي ] است. از ويژگيهاي آن، اينست كه تضاد، انگيزنده به آفريدن و انديشيدن است و از سراسر مرزها و كرانه هاي افكار و عقايد و ايدئولوژيها و مذاهب فرا مي گذرد.
ضد در تاريخ و اجتماع، نقش انگيزنده به آفرينندگي افكار و هنرهاي فردي را ايفا مي كند. زدودن و نابود كردن ضد، بويژه در روند انديشيدن، انسان را از آفرينش بازمي دارد؛ زيرا بدون انديشه ي مخالف هرگز نمي توان آفريننده شد. پادانديشي يا به عبارت ديگر، انديشيدن در بستر اضداد با هم ستيز و با هم آميز، پيوسته با آفرينندگي فكري سر - و - كار دارد. كاربست روند پادانديشي در گفت - و - شنود انسانهاي انديشنده با هم كه با سخنهاي واژگونه ي يكديگر در برابر هم مي نشينند، بايد آماجش، آفريدن انديشه باشد؛ نه فهماندن عقيده و جهانبيني و ديدگاه يكي به ديگري؛ نه اثبات كردن و به كرسي نشاندن عقيده اي در برابر ايدئولوژی يا ديدگاهي ديگر.
پادانديشي، دو مقوله ي بسيار ژرفمايه دارد : 1 - پيوستگي پيدايشي كه در مفاهيم، گسترش مي يابد 2 - ضربه ي ناگهاني كه يك لحظه پديدار و سپس برق آسا ناپديد مي شود. انسان با دو گونه انديشه، سر - و - كار دارد. يكي انديشه اي كه پياپي مي گسترد و همه ي اجزايش با هم، پيوند ضروري و منطقي دارند و ديگري، انديشه اي كه درست در برابر انديشه ي پيشين، ويژگيهاي واژگونه اش را دارد؛ يعني ناگهاني و تصادفيست. پادانديشي، شناخت ستيز و آميزش دوگونه انديشه و دوگونه پديده و رويداد است كه در انديشه هاي گسترشي و روشي و منطقي و دستگاهي، زدوده يا گم مي شوند.
ايراني هر پديده اي را به دو بن متضاد برمي گرداند. تفكر ايراني با كثرت، آغاز مي شود. از ستيزش و آميزشهاي ميان كثرتهاست كه مي توان جهان را شناخت يا بازآفريد. پيدايش هيچ پديده اي را در جهان و تاريخ و روان انسان نمي توان از يك بن ( از يك وجود يا علت يا اصل نخست ) فهميد و شناخت. در هر آفريدن و توليدي بايد دو نيروي متضاد كه خويشافرين هستند، در كار باشند.
در انديشيدن نيز بايد دو نيروي متضاد يا دو انديشه يا دو تجربه ي واژگونه در كار باشند تا انديشه، زاييده بشود. شناختن و انديشيدن از روند پرتكاپويي امكانپذير است كه از كرانه هاي ستيزش و آميزش دو ضد فرا مي گذرد. فراگستري سرانديشه ي پادانديشي، پيامدش اين خواهد بود كه در كند - و - كاو اصول عقايد و فلسفه ها و مذاهب و ايدئولوژيها و جهانبينيهاي گوناگون و متضاد مي توان جهان را شناخت؛ نه از نهادن يك وجود نخست و كامل يا علت نخستين يا يك اصل يا زيربنا يا ايده اي يا ماده يا روح آغازين و همچنين؛ نه از شناخت هر مكتب فلسفي يا مذهب يا جهاننگري يا ايدئولوژی . آغاز، از نظر تفكر انگيزشي ايراني از تنش و آميزش دو چيز متضاد چهره مي گيرد.
بدين معنا كه در لحظه ي انديشيدن، دو پاد در آغاز به هم پيوندانيده مي شوند به شرطي كه همزمان و پيوسته، هم نقش انگيزنده هم نقش گسترنده را ايفا كنند. برتري جنبش بر وجود، گوهر تفكر ايراني است. آنچه كه مهم است، نخستين جنبش است؛ نه نخستين وجود. شناخت جنبش، اصل است؛ نه شناخت وجود ( = انتولوژيكي )؛ زيرا برتري دادن جنبش بر وجود، نشانگر جوشندگي و افشانندگي زندگيست. مهر يا آميزندگي يا پيوندجويي، جنبش نخستين ايراني است.
مهر و آميختن، آغاز هستي است. هستي از ديد فرهنگ ايراني، فقط يك جنبش دروني و ريز نيست؛ بلكه جنبش يكپارچه ي انسان و كيهان است.
انديشيدن بايد به يافتن راههاي شادي آفرين از طريق پيوند دادن ميان انسانهاي گوناگون بپردازد. از اين رو، انديشيدن بر شالوده ي فرهنگ ايراني، انسانها را به هم مي پيوندد. دو ضد كه پاد يكديگر هستند، جفت اضداد مي باشند كه با هم زاده يا پديدار شده اند. دو ضد همزاد، پادوند يكديگرند و پاد سوم، نيروي پيوند دهنده ي [ = مينوي به = بهمن ] دو ضد است كه از نيروي مهرورزي پيدايش مي يابد. « بهمن »، پاد سوم است كه بدون يكي ساختن از دو پاد، همواره آن دو ضد را در همپيوندي، آفريننده نگاه مي دارد. بهي يا نيكي، نيروي پيوند دهنده ي اضداد همزاد هست.
در بطن واژه هاست كه ما مي انديشيم. آنها به تفكر، رنگ و بو مي دهند وگوهر فكر ما را معين مي كنند؛ زيرا از گوهر انسان مي رويند. در تويه ي هر واژه، تاريخ آگاهبود و ناآگاهبود هر فرهنگي نهفته است. با به كار بردن ساختگي و زورورزانه ي يك واژه، به يك مفهوم خاص، هرگز نمي توان آن را از بستر فرهنگي اش جدا كرد.
بر شالوده ي پادانديشي براي شناختن ژرفاي هر واژه بايد از دو مقوله ي متضاد بريدن و پيوستن استفاده كرد. پادانديشي، انديشيدن انديشه اي است كه متفكر يا فيلسوف از راه آن، در برابر انديشه ي ديگري صف آرايي مي كند كه هم بر ضد تفكرات ديگريست هم يار و مددكار و پذيرنده ي افكار ديگريست. در حقيقت، انديشه ايست كه متفكر به كمك آن، هم با انديشه هاي ديگري در ستيز و تعارض قرار مي گيرد هم افكار خود را با انديشه هاي ديگري مي آميزد.
دو جنبش ستيزيدن و آميزيدن، يكي پس از ديگري انجام نمي پذيرد؛ بلكه جنبش هميشگي و همزمان باهمند. پادانديشي، ويژگيهاي خاص خودش را دارد كه اگر آگاهانه به كار برده شوند، بسيار كارگذار و پويا نيز خواهند بود. روند انديشيدن در كرانه آفريني، هم رده بندي مي كند هم پيوند مي دهد هم مقوله ها و پديده ها را به هم مي آميزد. در روند شناخت، شناسنده، خود را از پديده اي متمايز مي كند كه در حال شناسايي آن مي باشد؛ ولي همزمان، با همان چيز خود را عينيت مي دهد.
هر متفكري در پروسه ي انديشيدن، انديشه هاي خود را از ديگري و واقعيت مي برد و خود را با آنها رو در رو مي كند؛ ولي انديشه هاي خود را عين همان واقعيتي مي داند كه انديشه هايش را از آن برگرفته و فورموله كرده است. در روند انديشيدن، دو جنبش واژگونه ( متضاد با هم ) بر ضد يكديگر مي ستيزند و با هم مي آميزند. چنين رويدادي باعث مي شود كه انديشه اي در مغز متفكر، پيدايش يابد. در مغز هر متفكري كه فكري پيدايش مي يابد، آن انديشه در گوهرش با فكر مادريش متضاد نيست؛ بلكه پيوند تنشي با آن دارد؛ زيرا آنچه كه آغاز است هرگز انجام را متعين نمي كند و چنين ادعايي با پادانديشي ناهمخوان است.
هر انديشه اي مي تواند در برابر انديشه اي ديگر كه از آن جوشيده، نقش انگيزنده پيدا كند يا آنكه خود انديشنده از آن انديشه ي جديد، انگيخته به انديشه هاي ديگر شود. بينش، جنبش آزاد شدن انسان از يك چيز ( ناهمانشوي = بيگانه شوي ) و سپس، پيوستن به آن چيز ( همانباشي = يگانه شوي ) هست. متفكر با جدا ساختن مفهوم از هر چيز در روند انديشيدن، خود را از آن چيز آزاد مي كند.
در بينش، ما بايد همه ي مفاهيمي را كه در آن بينش، پيش مي آيد و با چيزها ( پديده ها ) عينيت داده مي شوند، رها كنيم و از سر بكوشيم با تجربه ي مستقيم خود آن چيز، آغاز كنيم و از آن تجربه ي زنده، مفهومي تازه انتزاع كنيم و بكوشيم كه دوباره از آن چيز، آزاد شويم.
در تفكري كه بر مفهوم عينيت استوار است، كوچكترين ناهمجوري مفهوم با تجربه ي ما از چيز، به شكل تضاد درك مي شود. اينست كه از مرز هر دستگاه فلسفي يا جهانبيني يا ايدئولوژيي يا اصول هر مذهب مي توان با نشان دادن پارگي و ناهمجوري مفاهيم آن با تجربيات مستقيم فردي يا اجتماعي فراگذشت. پادانديشي، از تضاد چيز با مفهوم، آغاز مي شود.
هر انديشه اي، مفاهيمي را به هم آميخته است كه هيچ يك از آن مفاهيم با چيزها ( تجربيات مستقيم از چيزها و پديده ها ) عينيت ندارند. هيچ انديشه اي با تجربياتي برابر و همسان نيست كه از آنها سخن مي گويد. نابرابري و ناهماني انديشه ( آميزش مفاهيمي اند ) با تجربيات زنده و مستقيم و سرراستانه از چيزها ( پديده ها و رويدادها )، اصل پادانديشي است.
پديده ي ضد در روند انديشيدن متفكر يا فيلسوف، نامنتظره و پيش بيني ناشده، انديشه ي نخست را غافلگير مي كند و اين برخورد شديد و تند، سراسر انديشه ي اصلي را به هم مي ريزد و سازمايه ي آن را مي جنباند ( انديشه به لرزه مي افتد ) و با تلنگر نامنتظره به ساختار انديشه است كه متفكر يا فيلسوف به آفرينندگي افكار تازه انگيخته مي شود. انديشه ي ضد، انديشه اي نيست كه ما در گسترش يك مفهوم به آن مي رسيم؛ بلكه ضد مفهوم يا ضد انديشه، ناگهاني و آني پديدار مي شود و هرگز از گسترش فكر و مفهوم اصلي، پديدار نمي شود. به همين دليل، پيش بيني كارگذاريش از مفهوم و فكر اصلي ناممكن است و تا زماني كه در جنبش هست و هنوز مرزش را پيدا نكرده است، روند تفكر را به پيش مي راند و متفكر را شادكام مي كند.
گوهر انديشه، انتزاعيست و آفريننده ي ضد خود مي شود. طبعا انديشه ي تضاد نيز ضد خود را دارد؛ زيرا تضاد نيز انديشه ايست انتزاعي. در ايران، انديشه ي خدايي پيدايش يافت كه در گوهرش، اضداد پنهان هستند. ( سيمرغ = تخمه ).
اين خدا، اصل همه ي چيزها هست. سپس همين انديشه به دو خدا، راه مي يابد كه مساوي و متضاد با همند؛ ولي فقط با همكاري يكديگر مي توانند هر چيزی را بيافرينند. مينو كه پسوند “ انگرا و اسپنتا “ مي باشد، حالت دروني و دگرگونشونده ي تخمه بودن دو ضد را مي نماياند كه با هم در تنش و آميزش هستند و اين نشانه اي است براي بيان آفرينندگي آنها. در فرهنگ ايراني، اضداد، سه گستره ي متفاوت دارند.
گستره ي اول، آگاهبود و خرد مهرورز و فرهيخته است. گستره ي دوم، روان و ناآگاهبود است و گستره ي سوم، گوهر انسان است. اضداد تا لحظه اي كه در دامنه ي خرد فرهيخته هستند، مسئله ي طرد و نفي يكي از آنها يا آميختن گذراي آنها در يك آميزه مطرح مي باشد؛ ولي وقتي اضداد، ژرفتر و رواني و دروني شدند و نيز از بستر خرد به گستره ي روان سرازير شوند يا گامي ژرفتر بروند و گوهري و وجودي بشوند، آنگاه است كه پيدايش ضد ( در روان يا در وجود ) به رغم خواست آگاهانه، در ذهن و روان ما، مسئله ي فريب را مطرح مي كند.
فلسفه برآنست كه فقط جنبش اضدادي را بررسي كند كه آگاهانه در دامنه ي تفكر هستند. از اين رو با مسئله ي فريب، سر - و - كاري ندارد؛ ولي انديشيدن، وقتي زنده و پوياست كه از زمينه ي رواني ( دروني ) و وجودي انسان، جداكردني نباشد؛ زيرا ما به سوي ضدي كه نمي خواهيم و از آن مي پرهيزيم، فريفته و جذب مي شويم. طرد و نفي هر ضد در آگاهبود نه تنها آن را در روان، نفي نمي كند؛ بلكه درست به فعاليت بيشتر مي انگيزاند.
انديشيدن در باره ي هر چيزی، از انديشيدن در باره ي خود، جداپذير نيست. آنكه در باره ي چيزی مي انديشد، در باره ي خود نيز مي انديشد و در روند انديشيدن در باره ي خود است كه هر انساني به خود نيز مي آيد و از هستي خود، آگاه مي شود. از خود، آگاه شدن، گوهر خود را گشودن و خودگستري است. با روند خودگشايي، روند خودبندي همراهست كه واژگونه اش مي باشد. ما به همان اندازه كه به خود مي آييم، بي خود نيز مي شويم.
درست، مسئله ي خودپوشي و خودبندي است كه ما را بدان مي انگيزانند كه گوهر خود پوشيده و خود بسته را از همديگر بازكنيم. هستي هر انساني از راه شناخته شدن است كه مي تواند به دست خود انسان از نو آفريده شود. بدين معنا كه با شناخت از خود، خود ناشناخته ي بزرگتري نيز آفريده مي شود.
به خود آمدن، همواره جهاني تازه از بي خودي مي آفريند. پادانديشي با آگاه شدن از خود و خود شدن انسان و خويشزايي سر - و - كار دارد. هر گاه از يك انديشه، انديشه اي متضاد با آن زاييده شود، انسان، آفريننده هست. از هر انديشه اي مي توانند اضداد مختلف، زاييده بشوند و آگاهبود هر انساني يا افراد جامعه اي يا دوراني تاريخي را به تفكر و دگرانديشي بيانگيزاند.
بنابر اين، امكانات انگيزنده شدن هر انديشه اي در تفكر آينده ي انسان، تاريخ تفكر را، گنجينه ي افكاري زنده مي كند كه به دشواري مي توان آن را تاريخ ناميد. نگارش تاريخ تفكر، بر ضد گوهر انديشه هاي اصيل هست؛ زيرا افكار اصيل و پرمايه هميشه انگيزنده به آفرينندگي مي مانند و ويژگي انگيزشي انديشه در تاريخ، درك پذير و پذيرفتني نيست. پيدايش هر فكري در تاريخ، يك پيشامد شمرده مي شود و بايد به فهم چگونگي پيدايش آن در آن لحظه ي تاريخي، همت كرد؛ ولي هر فكري را در حالت انگيزندگيش نمي توان چنين ساده و راحت بررسي كرد و آن را بازكاويد.
آنچه مي انگيزد، نقطه ايست ناديدني و آنچه از آن انگيزه، پيدايش يافته و گسترده شده است، در برابر هر دستگاه فلسفي و آموزه ي ايدئولوژيکي و عقيده هيچ است. انگيزنده، تاريخ ندارد. سرانديشه ي اساسي كه در فراسوي باهم آفريني “ اسپنتامينو و انگرا مينو “، نهفته است، اينست كه هر پديده اي و رويدادي را بايد از تنش و آميزش دو ضد شناخت تا بتوان به ذات آنها پي برد. در اصل، دو مقوله ي متضاد، وجود دارند به نامهاي انگيزش و گسترش يا پيدايش و گشايش.
تاريخ افكار و جهان بينيها و مذاهب در تفكرات و در روانها، هم نقش انگيزنده را مي توانند بازي كنند هم نقش گسترشي داشته باشند. نقش گسترشي هر فكري را در فكر ديگر كه در راستاي پيگيرنده ي همان حركت فكري هستند، مي توان بسيار آسان دنبال كرد؛ زيرا هيچ فكري، داراي يك راستاي گسترشي نيست و مي توان آن را به شيوه هاي گوناگون فراگستريد؛ ولي بازشناختن تأثير انگيزشي افكار و مذاهب و جهانبينيها را به دشواري مي توان شناخت.
هيچ انديشه اي را در تاريخ تفكرات بشري نمي توان يافت كه ناب و يكدست باشد و بر يكي از دو انديشه، استوار باشد؛ بلكه آميخته اي از تأثيرات انگيزشي و گسترشي در هر دوي آن دو ايده ي متضاد با هم، نهفته هست. هر دستگاه فكري را بايد از اختلاف تنش و آميزش با دو مقوله ي تصادف و ضرورت در تاريخ و اجتماع، از يكديگر باز شناخت. در تاريخ افكار بايد پيوند و روابط افكار گسترده را يافت؛ نه رابطه ي فكر انگيزنده و آموزه ي گسترده شده را.
تضاد براي ايراني، عمل و پيوند و جنبشي آفريننده است كه خدايي مي باشد. از راه تضاد است كه سراسر آفرينش، پيدايش مي يابد. تفاوت گذاشتن ميان خود با جهان، تفاوت گذاشتن ميان خود با شيئي ( ميان خود شناسنده و چيز شناخته شدني ) به درك ديگر بودن خود از ديگري نياز دارد. در حقيقت، به جداكردن شناسنده از شناخت و انديشنده از انديشه و باشنده از نمودهايش و كننده از كارش نياز دارد. شناختن، پيامد ديگر شدن و ديگر بودن است. شناختن به مرزبندي نياز دارد. چيزی پديدار مي شود و پيدايش مي يابد كه از ديگران جدا شود.
مرزگذاري، شكافتن و بريدن است. من، سواي ديگري است. من، سواي از جهان و از آن چيزی هستم كه آن را از خود مي دانم و به خود نسبت مي دهم. شناخت، زماني ممكن مي گردد كه احساس ديگر بودن هر انساني به اوج برسد. شناخت هر چيزی با بريدن آن چيز از شناسنده، امكانپذير است. درست در اوج بيگانگي با آن چيز است كه ما در شناختن هر چيزی، از آن چيز، بيگانه نيز مي شويم.
ما در روند شناختن خود، از خود، بيگانه مي شويم. ما در روند شناختن حقيقت، از حقيقت نيز بيگانه مي شويم. شناخت در شيوه ي تفكر ايراني به دو روند متضاد نياز دارد. يكي ضد بودن و ديگري عينيت يا همانند يا همسان باشي با پديده ي شناخت. پيوند دادن اين دو جنبش متضاد، مسئله ي شناخت را ممكن مي كند. شناخت در حالت جنبشي كه به خود دارد از عينيت يافتن خود با چيز به آنجا مي رسد كه با ديگري متضاد مي شود و از راه متضاد بودن با ديگري است كه انسان امكان آن را به چنگ مي آورد تا دوباره با ديگري عينيت يابد.
شناخت، جنبشي است؛ نه وجودي. از يكسو انسان مي كوشد همانند چيزی بشود و از سويي ديگر مي كوشد تا آنجا كه مي تواند سواي آن چيز بماند. تلاش براي عينيت يافتن با چيزی، با تلاش براي ضد آن چيز شدن، در هم مي آميزند و تئوری شناخت را مي آفرينند. هر فلسفه ي آلتي و مذهب و ايدئولوژی را موقعي مي توان با شيوه ي پادانديشانه شناخت كه تلاش عينيت يابي با آن را با تلاش ضديت با آن، به هم بياميزيم. شناختن، رهانيدن خود از ماندن در ميان دو قطب متضاد است.
اينست كه انسان، هر واقعيتي را در شناخت يك رويه اش و غفلت از رويه هاي ديگر، آن را به كردار ضدش، تنگ و تاريک و مبهم و سايه دار مي كند و مي كوشد كه امكان شناخت و انديشيدن را در باره ي آنها بي اندازه بكاهد تا بتواند انديشيدن در باره ي آنها را از راه كورمالي و گمانزني امكانپذير كند. از اين روست كه روند تنگسازي و به هم فشردگي رويه هاي متضاد هر پديده، ناگهان به درخشش آني يكي از آنها مي انجامد. در چنين نقطه اي است كه حقيقت، در آن آذرخش، ناگهان در يك لحظه در مغز متفكرجوينده، پديدار مي شود. به همين دليل، مفهومات ما با تجربيات ما از واقعيات و پديده ها و اشيا، جور نيستند و با يكديگر همخواني ندارند. اين ناهمخواني و شكافتگي و اختلاف، سبب حركت فكر است. اين ناجوري حذف ناپذير و ناهمخواني پايدار ميان مفهوم و تجربه يا ميان مفهوم و پديده يا ميان مفهوم و شيئي يا ميان هر آن چيزی كه بايد فهميده شود و آن چيزی كه فهميده شده است، يا ميان انديشنده و انديشه، شالوده پادانديشي يا سه - پاديك [ = تريالكتيك ] مي باشد و تا زماني كه اختلاف ميان مفاهيم ما با تجربيات ما يا واقعيات وجود دارد، تفكر در جنبش خواهد بود.
پادانديشي بر قبول ناجور بودن هر گونه معرفتي با واقعيات و تجربيات و اشيا و پديده ها استوار است. هيچگونه معرفتي را نمي توان يافت كه با تجربيات ما از واقعيات و پديده ها و اشياي گوناگون، مطلقا همخوان و يكسان باشد. پادانديشي با اين سرانديشه، آغاز مي شود كه همه ي مكاتب فلسفي و مذاهب و ايدئولوژيها و جهانبينيها و تئوريهاي سياسي و اقتصادي و اجتماعي و رواني و حقوقي با تجربيات متناظرشان از واقعيات و روابط و پديده ها ناجورند.
پادانديشي، انسان را به واانديشي و از نو انديشيدن ترغيب مي كند و چشمي تيز بين براي شناسايي اختلاف هر معرفتي با واقعيات و تجربيات و پديده ها دارد. بنابر اين براي فردي كه در باره ي موضوعهاي گوناگون بشري، پادانديشانه، كورمالي مي كند، انديشيدن هيچگاه پايان نمي پذيرد؛ زيرا هيچ معرفتي، آخرين معرفت بشري نيست. براي هر انسان پادانديش، ناجوري و ناهمخواني مقولات اجتماعي به وسيله ي اقدامات سياسي و اقتصادي و اجتماعي و حقوقي، كاستني هستند؛ ولي زدودني و نابود كردني نيستند.
انكار و نديد گرفتن ناجوري و ناهمخواني ميان مذهب يا اخلاق و عمل، سبب مي شود كه همه ي تقصيرات و گناهان به دوش انسان گذاشته شوند و در اثر منطبق دانستن كامل خود با واقعيات و طبيعت انسان، مذاهب و اخلاقها به روان افراد و جوامع انساني، آسيبهاي فراواني زده اند. از نظر آنها، سعادت انسان هميشه در وجودي برتر و در دامنه اي فراسوي زندگي روزمره ي انساني واقعيت مي يابد. از همين جاست كه انسان نمي تواند هرگز فراسوي زندگي گيتايي، سعادتمند بشود؛ زيرا ايده آل، پرورده نشده است تا به آن برسيم؛ بلكه براي آنست كه به انديشيدن و عمل كردن ما در برهه اي محدود از زمان، سمت و سو بدهد و نيز به ما، نيرو و اميد بدهد. ما را بيانگيزد تا در راستا و سويي هدفمند در جنبش و تكاپو باشيم.
به همين علت، كسي نمي كوشد كه گوهر انگيزنده بودن ايده آل و انديشه را بشناسد؛ بلكه مي كوشد بيشتر به گستردني بودن ايده آلها و انديشه ها رو بياورد. مي انديشد كه ايده آل معرفت گسترشي، حقيقت است؛ ولي هيچگاه به ايده آلش نمي رسد. پادانديشي نيز هيچگاه به ايده آلش نمي رسد. پادانديشي، حركت كردن از يك سيستم فكري يا عقيدتي به سيستم فكري يا عقيدتي ديگر است نه براي رفع و حذف كامل ناجوري و ناهمخواني ميان مفهوم و واقعيت؛ بلكه براي رسيدن به يك مفهوم تازه.
برخورد ميان مفهوم تازه با واقعيات يا ميان مفاهيم ما با تجربيات تازه، شناخت ناهمخوانيها و ناجوريها و شكافتگيهاي ميان معرفتها ( اديان و مكاتب فلسفي و ايدئولوژيها ) با واقعيات و تجربيات و مقايسه ي آنها با يكديگر راهي براي درك حقيقت است. پادبودن معرفت انگيزشي با معرفت گسترشي است كه باعث مي شود انسان به شناخت آذرخشي دست يابد. هر معرفتي، بهره اي از تجربيات انساني را بيشتر و بهره اي را كمتر روشن مي كند و هر معرفتي، مقداري از تجربيات انساني را تاريك و ناديدني و نامفهوم و ناموجود و نامعقول مي كند. اينكه هر معرفتي بتواند همه ي پديده ها و مسائل و تجربيات را به يك اندازه و به يك شيوه روشن كند و نيز هيچ شيئي را با روشنايي خود، مسخ نكند، يك ايده آل امكان ناپذير روند معرفتي انسان مي ماند.
از اين رو، هر متفكر پادانديش مي كوشد كه ميزان و كيفيت روشنسازي و تاريكسازي و سايه اندازي هر معرفتي را در برخورد با پديده هاي گوناگون و در دامنه هاي مختلف بيازمايد و سپس بكوشد به ديگران نشان بدهد كه هر معرفتي چه چيزهايي را مسخ و بدريخت و زشت مي كند تا از آنها مفاهيمي نابخردانه و ناموجود بسازد. پاد انديشي، پيوند دادن دو گونه سيستم فكري و معرفتي است و به رد كردن كامل هيچ فلسفه ي آلتي يا مذهب نيازي ندارد؛ زيرا اين عمل بر ضد گوهر پادانديشي است.
آنچه كه براي انسان پادانديش، گردش و جنبش و بازي است، مي تواند براي معتقد و مومن، يك زايمان تازه يا يك رستاخيز يا يك توبه يا يك تحول وجودي و ذاتي باشد. از اين رو، كمتر معتقد و موُمني را مي توان يافت كه به آساني به تغيير عقيده تن در بدهد؛ چونکه درد و عذاب بي اندازه ي گسستن و بريدن و پاره شدن، او را از چنين جنبشي باز مي دارد. گسستن و بريدن از عقيده يا مذهب يا ايدئولوژی درد آور است؛ زيرا دست كشيدن از آنها به تبعيد و آوارگي و مهاجرت از وطن مي ماند كه با درد غربت همراهست. در حاليكه براي هر انسان پادانديش، گشت و گذار در عقايد و ايدئولوژيها و مذاهب، يك جنبش در آرامش است. تفكر در باره ي هر مسئله اي براي متفكر پادانديش، يك جنبش پايان ناپذير مي باشد.
او به هيچ مسئله اي نمي تواند پاسخ بدهد. هر پرسشي براي او هميشه پرسش مي ماند و هر پاسخي فقط يك آزمايش گذرا و گلاويزي با پرسش است. هر ميوه ي معرفتي كه از آن كام مي گيريم، يك هسته ي دندان شكن به نام پرسش دارد. اينست كه هيچ مسئله اي، راه حل خود را در يك پاسخ پيدا نمي كند. به هر مسئله اي مي توان پاسخهايي داد كه تا اندازه اي و از چشم اندازهاي متفاوت، درست باشند. درهمتافتگي مسائل اجتماعي و انساني هيچگاه با يك پاسخ، حل و فصل نخواهند شد. از اين روست كه مسائل اساسي اجتماع، يك بار براي هميشه حل شدني و پاسخ پذير نيستند. فروگشايي معماهاي زندگي و پاسخ دادن فرجامين به پرسشهاي مغزه اي انسان، هرگز امكانپذير نيست.
در روند فلسفيدن و تاملات خود، كشف كرده است كه از نخستين تجربه ها و انديشه ها و سرانديشه ها و شناختهاست كه همه ي اشتباهات و كجرويها آغاز شده است. اينست كه دوباره به سوي آغاز برگشتن و از نو آزمودن و از نو انديشيدن و از نو شناختن، تكاپويي مي باشد كه به آن، بازانديشي و بازشناخت نيز مي گويند. شالوده پادانديشي، نوانديشي است. به همين سبب، شك كردن به يقينها، شك ورزيدن مثبت است؛ زيرا هر آن چيزی كه يقين را در مغز انسان مي زايد، انديشه يا تجربه اي است كه ناگهان در آسمان فكر يا هستي يا آگاهبود يا روان ما، برق مي زند. شگفتي هميشه با ناگهاني بودن تجربه ي مستقيم، سر - و - كار دارد كه به شكل آذرخش در مغز و روان، پديدار مي شود.
خرد فرهيخته و انديشيدن براي انسان از راه تجربه ي روشنگري پيوند داشته است؛ ولي خرد ( راسيون ) به دليل روند روشنگري خود كه مي كوشد هر چيزی و پديده اي و رويدادي را هم در دامنه ي خرد هم دردامنه ي روان، روشن و آشكار كند، بر آن پديده ها سايه نيز مي اندازد و آنها را مبهم مي كند. به عبارت ديگر، آنها را در رويه اي ديگر، ناشناختني و مجهول مي كند. انديشيدن در باره ي پديده ها، علاوه بر ايجاد روشني، سايه و تاريكي نيز مي كند كه همانا مجهول سازي و ناشناختني كردن پديده هاست كه عامل جهل و تناقض معرفتها مي شود. معرفت، نورافشاني آفتابي است كه به هر چيزی كه بتابد، يك رويه اش را روشن و رويه هاي ديگرش را تاريك مي كند.
معرفت روشنگري، معرفت تاريكساز نيز هست؛ ولي از تاريكي و سايه اي كه از معرفت ايجاد مي گردد، باز مي توان به شناخت راه يافت. با جنبش و تغيير شكل سايه ي هر چيز، ما به گوهر آن چيز بيشتر آگاهي پيدا مي كنيم. از اين رو، خيالات و پنداشتها و افسانه هاي ما، ويژگي همان سايه را دارند كه درست از خرد ما بيرون تراويده اند. اين پديده ها، تاريكيهاي معرفتي نيستند؛ بلكه سايه هاي معرفتي هستند كه بسيار با ارزش مي باشند. روند پادانديشي از ديد ، بسيج سازي سايه، همدوش و همراه روشني در جنبش معرفت است. ما از هر معرفتي، روشنائيهايش را نداريم؛ بلكه بسياري از اوقات در سايه هايشان زندگي مي كنيم و پادانديشي آنست كه چگونه از سايه ها مي توانيم حقيقت را كه روشن است ( ولي نه براي ديدگان ما ) ببينيم. ديدن در سايه، بيان معرفت ممكن براي انسانهاست. زيستن و ديدن، به سايه ها نياز دارند؛ زيرا سايه، تنها امكاني است كه مي توان در پناه آن به هر چيزی نگريست و آن را وارسيد.
زماني كه استبداد حاكم، روشني را تصرف كند، خردشادانديش و فرهيخته را به زنجير مي كشد. متفكران و شاعران و نويسندگان ما، گفتارهاي فلسفي خويش را به دليل حاكميت زندگي - ستيزانه ي قدرتخواهان بي لياقت و شمشير شريعتمداران باتلاق اسلام، در عبارتها و اصطلاحات سايه دار فرموله كرده اند. به همين سبب، متفكر پادانديش بايد از سايه ها ( = گمانها، خيالات، افسانه ها، مداحيها، تشبيهات، ايهام، تمثيلات و صدپهلو گوييها ) راه شناختن پديده ها را پيدا كند. هر فكري و معرفتي و تصويري، تاويليست از واقعيات يا پديده ها و رويدادها و هر واقعيت و پديده و رويدادي را مي توان بي نهايت تاويل كرد. هر معرفتي، بينشي است كه از ديدگاهي، ريشه گرفته است.
براي تغيير ديدگاه بايد به دامنه هاي ديگر، دليرانه گام نهاد. تغيير ديدگاه، ادعا و تظاهر نيست؛ بلكه تغيير تاريخي و رواني و وجوديست. براي ديدن رويه اي ديگر از پديده ها و رويدادها بايد كسي ديگر شد. ما به تنهايي نمي توانيم رويه هاي بي نهايت رنگارنگ هر واقعيت يا پديده يا تجربه اي را دريابيم. از اين رو، به اجتماع و به دگرانديشان و معتقدان به عقايد ديگر و نيز تاريخ رويدادها نياز داريم. به كساني نيازمنديم كه سواي شيوه ي ما مي انديشند و با ديدگاههاي متفاوتشان، رويه اي ديگر از واقعيات و تجربيات را مي بينند.
رويه هايي كه ديدن و تجربه كردن آنها از عهده ي ما بيرون است. توجه به دگرانديشان و با ارزش شمردن ديدگاهها و شناختهايشان ما را با واقعيت و تجربه ي بشري آشناتر مي كند. بدون كثرت افكار و عقايد و مذاهب و دستگاههاي فلسفي نمي توان پديده ها را شناخت. در حقيقت، بدون تاريخ فلسفه هرگز نمي توان تفكر فلسفي را شناخت. هر معرفتي مي كوشد تا هر تجربه يا برداشتي از رويدادهاي گيتي را به اصول و قواعد خود كاهش بدهد و چنانچه كاهش پذير نباشد، بايد تابع يا فرع و حاشيه ي آن معرفت به حساب آيد.
وليكن، كاستن اضداد و فلسفه ها و جهانبينيهاي متضاد، كاستن غناي معرفتي است. تاريخ افكار انساني، تاريخ رسيدن به درك معرفتهاي متضاد و كاهش ناپذير به هم مي باشد. اجتماع، فضاي برخورد معرفتهاي متضاد و كاهش ناپذير مي باشد و مقصود از تفاهم، كاهش دادن يك معرفت به معرفت ديگر يا كاهش دادن دو معرفت به يك معرفت نيست؛ بلكه درهم آميزي و پيوند بالنده ي معرفتها در زنجيره اي از روند انديشيدن مي باشد. تفكر اگر پادانديشانه باشد، هيچگاه از روند آن، دستگاه فلسفي پيدايش نمي يابد؛ زيرا پادانديشي، جنبش پوياي دستگاههاي فكري و فلسفه هاست كه شيوه ي آن، گذشتن از مرزهاي يك فكر به فكري ديگر است. نقش اساسي او، گذر كردن و باز نماندن در تفكرات است و اين ويژگي به گسستن از هر عقيده و ايدئولوژی و مذهب ختم مي شود تا هر فردي سرانجام به گستره ي خويشانديشي راه يابد.
معمولا در لحظه هاي گپ زدن و مشاجرات و مناظرات، هر كسي يا براي دفاع از منافع و اغراض خود يا جانبداري از عقيده ي خود، سخن مي گويد يا مي خواهد ابراز مقام و شخصيت و حيثيت اجتماعي بكند يا اينكه مي خواهد حرف خود را به كرسي بنشاند. به همين علت، موضوع گفتگو بيشتر يك پيشامد تصادفيست كه طرفين بحث، زود از آن رد مي شوند و از شاخه اي به شاخه ي ديگر مي پرند. وليكن انسان در ديالوگ [ = همپرسگي ] موضوعي يا مسئله اي را در پيش رو قرار مي دهد و مي خواهد كه آن مسئله را بفهمد.
خواه ناخواه منطق گوهري خود آن مسئله بايد كم كم راه ابراز پيدا كند و از قيد - و - بند تابعيت از دستگاهها و عقايد گوناگون بيرون بيايد. جداسازي هر موضوعي يا مسئله اي از دامنه ي مذهب و عقيده و ايدئولوژی، دادن يك نوع استقلال به موضوع مشاجره است كه ضرورت دروني و گوهري خود را در تفكر نشان مي دهد. سپس گفتگو كنندگان از خود، دليري نشان مي دهند و مي كوشند كه در اين زمينه ي ويژه، آزاد از عقيده و مذهب و فلسفه ي آلتي با هم بينديشند. ديالوگ هرگز به معناي تاب آوردن و گوش دادن به عقايد يكديگر نيست؛ بلكه اقدام مشترك انسانهاست براي كنار گذاشتن موقتي عقيده و مذهب و فلسفه ي آلتي و ايدئولوژی خود و انديشيدن صادقانه در باره ي مسئله اي ويژه. در واقع، تلاشي است براي پيدا كردن رابطه ي بي ميانجي با پرسمان [ = پربلماتيك ] مشاجره. ديالوگ، سرشاري و بزرگواري ويژه اي مي خواهد كه انسان در فرصتهاي بسيار نادري دارد.
انسانها مي توانند به رغم اختلافات فكري كه با يكديگر دارند، مباحثه و مشاجره و مناظره و گفتگو كنند؛ ولي ديالوگ از جمله تصادفاتيست كه در زندگي، گاه - به - گاه روي مي دهد؛ زيرا در مسئله اي يا موضوعي بدون دخالت دادن عقيده يا ايدئولوژی وارد ميدان باهمانديشي شدن به اين بازبسته است كه انسان، روح پرمايه و سرشار از بزرگواري همانند “ سقراط ( 470 ق.م - 399 ق. م ) “ داشته باشد. هر معرفتي، سه گونه شاخص دارد كه سه گونه حساسيت را نيز در ما برمي انگيزد : 1 - دامنه ي روشن 2 - دامنه ي سايه گون 3 - دامنه ي تاريك. هر معرفتي تلاش مي كند كه خود را به روشناييها و روشنگريهايش بستايد؛ زيرا در كوتاهترين فرصت ممكن مي تواند بسياري از تجربه ها و پديده ها را مفهوم و محسوس كند و از طرف ديگر غالب مسائل و پديده هاي انساني را در زمينه ي “ سايه “ قرار مي دهد و فراسوي دامنه ي سايه گونش، دامنه اي قرار دارد كه تجربيات و مسائل و پديده هايي را كه نه مي تواند آنها را روشن كند نه مي تواند آنها را در سايه قرار دهد، در تاريكي رازآميز و بسيار مبهم قرار مي دهد يا تلاش مي كند كه آنها را نابود كند و شر مطلق و پديده هاي كاذب بشمارد تا بتواند طرفدارانش را به ماندن و زيستن در دامنه ي روشن، خو بدهد و آنها را از گامنوردي در دامنه هاي سايه گون و تاريك پرهيز دهد و كنجكاوي كردن در باره ي آنها را نامطبوع و اكراه آميز و نفرت آور قلمداد كند.
مسئله ي اساسي هر متفكر پادانديش، پرداختن به دامنه هائيست كه هر معرفتي به آنها سايه مي اندازد يا آنها را تاريك مي كند يا آنها را دروغين و خيالي و كاذب و افسانه اي نام مي برد. براي نمونه، متفكر پادانديش بايد نشان بدهد كه ايدئولوژيها يا مذاهب و تئوريهاي اجتماعي و سياسي و اقتصادي در كدام دامنه ها، تجربيات و مسائل و پديده ها را روشنگرانه بازمي كاوند و در كدام دامنه ها به تجربيات و مسائل و پديده ها سايه مي اندازند و نيز در كدام دامنه ها، پديده ها و مسائل را به كلي تاريك مي كنند. كسي كه هر يك از اين سه دامنه را انكار كند، سنجشگري را براي خود ناممكن مي كند. كار منطق و روش آنست كه در رويارويي با تجربه ها و دريافتها و نگرشهاي جورواجور انسانها، نقش گستردن و بنا كردن و به هم پيوندانيدن را به عهده بگيرند و به انسان اين توانايي را بدهند كه بر پايه ي مفاهيم و تصاوير، افكاري فرابگسترند كه با تجربيات و واقعيات همخواني داشته باشند؛ يعني هر آن چيزی را كه در ژرفنا و مغز آنهاست، بيرون بياورند و روشن كنند و از آنها يك دستگاه فلسفي يا تاوری فكري بنا كنند؛ اگر چه هرگز نيز توان آن را ندارند كه تاريكي و سايه وارگي و نهفتگي رازآميز پديده ها را برتابند. وليكن برعكس منطق و روش پژوهشي، جنبش پادانديشي مي كوشد كه نگاهش را متوجه ي تفاوت مفاهيم با تجربيات و واقعيات بكند. از اين رو، نقش متفكر پادانديش بر عكس هواخواهان منطق و روش به اصطلاح علمي، بريدن از مفاهيم و مجموعه ي تصاوير و ويژگفتاره هايي [ = اصطلاحات ] مي باشد كه با دستگاههاي فلسفي و عقايد و ايدئولوژيها و مذاهب عجين هستند.
جنبش پادانديشي برخي مواقع به جاي ساختن و بنا كردن، ويران مي كند و به جاي باقي نگاه داشتن و ساكن كردن انسانها در مجموعه اي از مفاهيم خشك و بي روح و بسته، در پي آنست كه زنجيرهاي مفاهيم را از روح انسانها بگسلد تا گوهر آزادي، خدشه ناپذير بماند؛ زيرا روشهاي پژوهشي علوم دانشگاهي تا زماني كه اصل برتري فرهنگ و تجربه هاي فردي، پذيرفته نشده، مي توانند از راه مفاهيم عقلي ( راسيون )، روح انسانها را به بند بكشند و بر سراسر روان و آگاهبود آنها سيطره يابند تا حكومتگران بتوانند تك - تك انسانها را به ماشين تبديل كنند.
تفكري كه بر پادانديشي استوار است انديشه اي را هنوز به تمامي نيافته، گم مي كند. هر انديشه اي زماني پيدايش مي يابد كه انسان بتواند در برابر تجربه اي از واقعيت، يك مفهوم را قرار بدهد و از آنجا كه پادانديش، همساني مفهوم را با تجربه، ناممكن مي شمارد، آن انديشه را سرانجام رها مي كند؛ زيرا هر فكري پس از پيدايش ناگهاني، چون امكان تثبيت شدن ندارد، گم و ناپديد يا به عبارت بهتر، فراموش مي شود. از اين رو، متفكراني كه پاره انديش هستند به خوانندگان آثارشان هيچگونه معلومات و معرفتي نمي دهند؛ زيرا در زير - و - بم آذرخشهاي فكري آن متفكران، خواننده هنوز به معرفتي دست نيافته، آن را از دست مي دهد و نه تنها به مشتي از مفاهيم و ويژگفتاره ها شناختي نمي يابد؛ بلكه احساس گيجي و سردرگمي و دلهره ي رواني نيز او را فرا مي گيرد. متفكر با انديشه هاي پاره پاره اش، خواننده را از خواب خوش معرفتهايش بيدار مي كند و او را به كوير انديشه شيب مي دهد. به همين دليل است كه پادانديشي با معرفت آموزه اي هيچگونه سر - و - كاري ندارد.
هر معرفتي دوست دارد كه در آغاز، ساختمان فكري خود را بر سخت ترين و سفت ترين فكر يا تجربه يا آميخته اي از فكر و تجربه استوار كند و چنانچه نتواند آغاز سفت و سختي بيابد، آن را خودش مي سازد يا اينكه آن را همچون پيشداده يا پيشيافته، موقتا مي پذيرد. سفتي و سختي، چيزی نيستند سواي پيوند گسست ناپذير ميان مفاهيم يا تصاوير با تجربيات. تفكر پادانديشي به جا بجا سازي پيشداده ها نياز دارد و مي كوشد كه در تمام آغازهاي معرفتي، شكاف و فاصله بياندازد؛ زيرا به يقيني كه با سكون و دوام متلا زم باشد بدبين و مشكوك است. متفكر پادانديش، تفكر را از اختلاف ميان فهم خود و تجربه ي بي واسطه اش از اجتماع شروع مي كند. او در تجربيات يا انديشه هاي بديهي و مسلم و معتبر اجتماع، تضاد و تباين و ناهمخواني مي بيند؛ زيرا يقين حقيقي در روند جست - و - جو ميان تضادها، پيدايش مي يابد. گمشدگي، بيان آنست كه انسان، درست نمي جويد و هنوز در فكر جستن عقيده و ايدئولوژی و مذهبي ايمانخواه است كه به ياري آن بتواند به جنبش جست - و - جوي خود پايان دهد. از اين رو، در روان خود، احساس گمگشتگي مي كند.
انسان از هر آنچه كه بر ضد اوست، درد مي برد و در عذاب است. اينست كه فرهنگ ايراني مي كوشد در زمينه ي تضادها و تنشهاي گوناگوني كه در بستر مناسبات اجتماعي پديد مي آيند به ادغام كردن و به هم آميزي و همكاري آنها با يكديگر دست يابد. اينكه چگونه چنين رسالتي امكانپذير است، بايستي به شيوه ي ديدن و انديشيدن خود، اتكا كنيم. در اين راستاست كه پيوند دادن اضداد، براي نداشتن درد و رنج مداوم است. انسان از فكري كه با افكارش متضاد است نيز درد مي برد.
برخورد با هر انديشه ي بيگانه، در روان انسان، درد و ناآرامي مي آفريند. وليكن درست در روند ديگر شدن است كه انسان مي تواند انديشه ها و كردارها و احساسات و عواطف خود را بشناسد. براي عقل ( راسيون )، دو پديده ي متضاد، دو چيز ناهمگون هستند و آن دو اگر همچنان در همان حالت نخستين پايدار بمانند به دو باشنده ي ضد هم تغيير مي يابند و سرانجام، راه بازگشت به خود را مي بندند. از اين پس، عقل ( راسيون ) با ضد باشي و ضد باشندگان، سر - و - كار دارد و در ميان يك جفت ضد در بند مي ماند. در حاليكه يك جفت ضد را بايد رها كرد و به سراغ جفت ديگري از اضداد رفت. پادانديشي اگر با ضد باشندگان، كار داشته باشد و نخواهد ضد باشنده را به ضد شده بكاهد و طبعا امكان كاسته شدن در ضديت را بازنگاه دارد، بايد يك جفت ضد را جانشين يك جفت ضد ديگر كند تا پديده ها را به دور مقولات تازه ي ديگر گردآوري كند. سكني گزيدن و ماندگار شدن عقل ( راسيون ) در يك جفت يا چند جفت ضد، ترك پادانديشي است.
نه در اضداد انديشيدن؛ بلكه جنبش از يك جفت اضداد به جفت ديگر اضداد، فرعي ساختن يك جفت از اضداد و اساسي سازي جفت ديگري از اضداد، پادانديشي مي باشد. جنبش پادانديشي براي عقلي ( راسيون ) كه در آن يك جفت ضد، بنياني مي ماند، ناممكن است. از اين رو، در تفكر انگيزشي ايراني، رسالت خرد مهرورز و فرهيخته در انديشيدن، پيوستن و آميختن اضداد با هم است، بدون آنكه بخواهد آن دو را به وجودي واحد تقليل بدهد. براي ايراني، اضداد، هستي دارند و مسئله ي خرد مهرورز و فرهيخته، كوشش براي به هم پيوستن و آميختن اضداديست كه هيچگاه با يكديگر همپا نمي شوند. انديشيدن از نظر ايراني، برگشت دادن دو چيز پاره از هم به يكپارچگي نخستين نيست؛ بلكه پيوند دادن دو ضد همبستگي ناپذير براي آفرينش چيز تازه اي است؛ زيرا اضداد فكري و اجتماعي و سياسي و مذهبي، انسان و فرهنگ را آفريننده بار مي آورند. فرهنگ ايراني تا پيش از شكل گيري تفكرات زرتشت، چنين باوري از برخورد اضداد با هم داشت.
فقط در جنبش تصوف بود كه عارفان ايراني توانستند مايه هاي غني فرهنگ ايراني را دوباره از سر، زنده و فعال كنند و به اين نتيجه برسند كه خرد مهرورز در رويارويي با اضداد، به فراسوي كفر و عقايد و ايدئولوژيها و مذاهب، گام مي گذارد تا از چنگال اسارت بار آنها رهايي يابد؛ زيرا حقيقت در هيچ يك از آنها سكنا ندارد؛ بلكه در جنبشي، چهره مي آرايد كه انسان از برخورد اضداد به فراسوي آنها، پرتوهاي او را پيدا مي كند. پادانديشي عرفان، اين پيامد را دارد كه حقيقت با هيچ چيزی عينيت مداوم ( = همانباشي پايدار ) نمي يابد؛ زيرا ستيزش و تنش اضداد را نمي توان در يك آميختگي پايدار و ثابت برپا كرد. به همين سان انسان با هيچ خودي، عينيت مداوم ( = همانباشي پايدار ) ندارد. انسان در آن چيزی كه “ خود “ مي داند، فقط يك “ آن “ هست. هيچ خودي از انسان، گوهر انسان در تماميتش نيست و هيچگاه نبايد انسان را در تماميتش با آن چيزی عينيت داد كه انسان، “ خود “ خودش مي داند يا ديگران “ خود “ او مي دانند و مي شمرند.
همانباشي با حقيقت يا هر پديده اي يا مفهومي يا خيالي، برقي و ناگهاني است و هيچگاه پايدار نمي ماند. فقط تجربه اي اصيل از آن رويداد يا پديده در روان و ذهنيت ما به جا مي گذارد كه با وجود ناگسترده و تاريك بودنش، ما را در تفكر و جست - و - جو و كورمالي راهنمايي مي كند و نيز ما را از لغزشها و گمراهيها و دورافتادگيها به راستاي درست مي كشاند. برترين آزمونها و آگاهيهاي انسان از حقيقت و هستي اش، آگاهيهاي آني و ناگهاني و برقي و گذرا هستند؛ نه آگاهيهاي گسترشي و در اين آزمونها و آگاهيهاست كه او بي ميانجي با حقيقت و هستي اش پيوند مي يابد.
معرفت بي ميانجي و سرراستانه، آني و ناگهاني و برق آساست. وظيفه ي متفكر پادانديش است كه معرفت و انديشيدن را از نو آغاز كند؛ زيرا همه ي معرفتهايي كه فقط بر بنياد عينيت مداوم مفاهيم با واقعيات و پديده ها و پيوندهاي گستردني ( = اثبات كردني ) ايجاد مي شوند ساختگي و تحميلي نيز هستند؛ ولو آنكه انسان، ساختگي و تحميلي بودن معرفت خود را آرماني بكند و آن را بازتاب آيينه وار چيزها بداند. عينيت آيينه اي، آرمانيست از معرفت كه درست بر ضد گوهر معرفت مي باشد. شناختن، موقعي در ما آغاز مي شود كه ما با معرفتهاي خود كه ساختگي و تحميلي و آرمانگرايانه ساخته شده اند، خود را در تضاد ببينيم. ميان ما در تلاش براي تجربه و معرفت مستقيم از هر پديده اي و رويدادي آگاهانه يا ناآگاهانه، معرفتهاي ساختگي قرار دارند. مسئله ي اساسي، تشخيص و تمييز دادن ديالكتيك اضداد است.
بنابر شيوه ي تفكر ايراني، اضداد سه بخشند؛ نه دو بخش، آنطور كه در تفكرات فلاسفه ي يونان و باختر زمينيان مطرح مي باشند؛ يعني سه چيز، همزمان با هم بر ضد يكديگرند و از راه همين گونه اضداد سه گانه است كه بايستي يك گشت - و - برگشت پيوسته در آنها داشت. سه گونه تضاد عبارتند از : تضاد انسان در مقام شناسنده با معرفتهاي موجود و حاكم بر آگاهبود افراد جامعه. 2 - تضاد في نفسه ي روند شناخت با معرفتهاي موجود و گسترده بر آگاهبود مردم. 3 - تضاد في نفسه ي شناسنده با خود روند شناخت. اين سه گونه تضاد بايد هميشه با هم، طرح و انديشيده شوند و نبايد تفكر را به تضاد ميان شناسنده و روند شناخت ( ابژكتيو - سوبژكتيو ) كاهش داد. تفكر ايراني در جنبش تصوف بيشتر به تضاد ميان شناسنده و معرفتهاي موجود [ = مذاهب و عقايد و فلسفه هاي آلتي و فرقه هاي مذهبي ] رو كرد. طبعا اگر به جاي معرفتهاي موجود، زبان را بگذاريم، همين پادانديشي ( = سه - پاديك ) يا سه - ضد را خواهيم داشت؛ زيرا زبان، فقط وسيله ي معرفت و انديشيدن نيست؛ بلكه خودش نيز معرفت است. از تضاد سه مقوله ي 1 - شناسنده 2 - شناختني 3 - زبان، نتيجه ي زير را خواهيم داشت: تضاد شناسنده با شناختني 2 - تضاد شناسنده با زبان 3 - تضاد زبان با شناختني. معمولا هر مذهبي و ايدئولوژيي و دستگاه فلسفي از ما مي خواهد كه در هر پديده يا رويداد، همانگونه ببينيم كه او مي بيند؛ در نتيجه، همه ي كساني كه به يك عقيده يا ايدئولوژی يا جهاننگري اعتقاد و ايمان دارند، در پديده ها و رويدادها فقط يك چيز را مي بينند و بدينسان است كه عينيت عقيده و مذهب و ايدئولوژی با جهان برقرار مي شود؛ ولي ما موقعي پادانديش هستيم كه در هر چيزی، در هر پديده اي و رويدادي بيش از آن ببينيم كه از راه مذهب يا ايدئولوژی يا فلسفه ي آلتي خود مي بينيم؛ يعني چيزها و ابعادي را ببينيم كه عقيده و مذهب و ايدئولوژی به ما نشان نمي دهند و با اصول و چارچوب آنها نمي خوانند و وجود آنها را حتا كتمان مي كنند.
by:
Sherwood
at
۹:۵۰ ب.ظ.
2
comments
۲۱ تیر ۱۳۸۴
از پرنسیپها
by:
Sherwood
at
۴:۱۷ ب.ظ.
1 comments
۲۰ تیر ۱۳۸۴
نقد خويشانديشي
در زمينه ي شناخت آنچه كه به نظر مي رسد روش پيشنهادي، رسيدن به يك "شناخت شخصي" با مشخصاتي كه قبلا گفته شد تعريف شده است كه با اين ترتيب رقم تنوع درك از يك پديده به تعداد نفوس زنده خواهد بود. البته اين مطلب كم و بيش واقعيت دارد و مي توان تنوع برداشت از يك موضوع خاص را تا حدودي شخصي قلمداد كرد كه البته در اصول و كليات معمولا با هم مشابه اند. ولي براي رسيدن به "واقعيت يك پديده" با ابزارهاي انديشيدن و آزمون و سنجشگري - كه هر كدام هم انحصاري و شخصي اند - خواه ناخواه هر فرد بايد راه رسيدن به جواب را تكرار كند و اين به معناي نفي تجربه است. به اين ترتيب هيچ تجربه اي به عنوان يك پله ترقي در نردبام معرفت محسوب نمي شود و فقط آنچه كه مستقيما قابل درك است پذيرفتني است. اگر به همين ترتيب پيش برويم بايد تاريخ را نيز انكار كنيم و ...
نكته ي ديگر در تنوع جواب ها اين است كه موضع گيري در برابر يك پديده همواره دستخوش پارادوكس مي شود، به اين معنا كه تنوع درك و نتيجه گيري از يك پديده باعث مي شود تا به يك اجماع منطقي براي موضع گيري دست نيابيم و اين مسئله بي عملي را شايع مي كند. و در صورتي كه قائل به يك نيروي قاهر براي اقدام باشيم؛ يعني پذيرفته ايم كه فرهنگ ديكتاتوري در جامعه رشد كند.
همان طور كه قبلا هم گفتم اين نظريات ناظر بر فرد است و تك تك افراد جامعه را هدف قرار داده است. در صورتي كه اين مفاهيم در رفتار و كردار افراد جريان يابد آيا مي توان باور داشت كه اين جمع به سمت هدفي مشخص در حركت باشد؟ موضوع رهبري و مديريت در اين ميان چگونه تعبير و تفسير مي شود؟ و نهايتا سازگاري تعريف دموكراسي به عنوان يك ضابطه ي اجتماعي با تعريف انسان خويشانديش چگونه تفسير مي شود؟
by:
Sherwood
at
۴:۳۷ ب.ظ.
0
comments
۱۲ تیر ۱۳۸۴
خصایل خویش اندیش
- آریای عزیز؛ مطالب ارزشمند ات را در آدرس هائی که داده بودی خواندم. برای درک کامل آن مطالب نیاز به تعمق و تفکر فراوانی است و می تواند برای رهروان این طریق راهگشا باشد. برای اینکه بتوانیم آنچه را که من برداشت کرده ام و آنچه را که تو می خواستی به آن اشاره کنی با هم مقایسه کنیم، من سعی می کنم خلاصه ای فهرست وار از مطالب ات بیاورم تا همه ی خوانندگان و از جمله خودم به بررسی و نقد آنها بنشینیم. در این راه تو نیز ما را یاری کن تا از کج فهمی ها فاصله بگیریم.
اصطلاح "خویش اندیش" در مطالب ات به فردی گفته می شود که خودش و اندیشه اش را از انواع قید و بندهای فرهنگی، تاریخی، اجتماعی و ... رها کرده و پدیده ها را فارغ از هر گونه محدودیت های اضافی ناشی از عوامل برشمرده بررسی میکند. در عین حال دو عامل بنیانی آزادی و اندیشیدن را به عنوان پیش شرط های آمادگی بستر خویش اندیشی بر شمردی.
نقد پدیده ها و تئوری ها و مهم تر از آن، نقد خویشتن و تفکرات خود برای جلوگیری از در افتادن به ورطه ی تکرار و جزم اندیشی برای یک راهرو خویش اندیش از مهم ترین اصول است (سنجشگری پویا).
مسیر اصلی در خویش اندیشی همانا بدنبال بزرگی و سرفرازی خویش به عنوان یک انسان آزاده بودن است که فارغ از هر گونه تعلق و وابستگی های خارجی وجود دارد.
در بررسی خویش اندیشانه ی پدیده ها صرفنظر از رها شدن از قید وبندهای تاریخی و فرهنگی و اجتماعی؛ ضرورت دارد که به پدیده با نگاهی بدون حب و بغض، و در نظری عمیق تر، فارغ از هر گونه احساسات موثر در قضاوت بررسی شود. این "شناخت خالص" بنیانی برای رسیدن به واقعیت پدیده ها خواهد بود.
اندیشیدن؛ یک عمل کاملا فردی و شخصی است که در آن انسان اندیشنده به "خود زائی" دست می یابد که خود، موجب قلیان و بروز شخصیت ویژه ی فرد خویش اندیش می شود. از همین رهگذر او دست یافته های فکری خود را با دیگران مقایسه می کند و محک می زند.
این شناخت بنا به ماهیت خود؛ کاملا شخصی بوده و هر فرد دیگری می تواند به نتایج دیگری در مورد یک پدیده ی یکسان برسد، لذا تعصب و پافشاری روی صحت دستاورد ها به عنوان تنها نتایج حقیقی محلی از اعراب ندارد. نگاه اندیشمندانه به نظرات دیگران و نقد و بررسی آنها به دور از هر گونه تعصب و حب و بغض، راهی است که به سر منزل مقصود - حقیقت یابی - رهنمون می شود. برخورد آراء و افکار است که در بطن خود حقیقت زا می زاید و رشد می دهد.
آزمودن نیز به نوعی عملی فردی است و براساس آگاهی های فردی بنیان ریزی می شود. آزمون؛ در واقع راه رسیدن به جواب است که خصلتی ابداع گرانه و در نتیجه شخصی پیدا می کند. تجربیات مشابه گذشتگان در اصل سنگ محکی است که با آن هر فرد نتایج جستجو و آزمون خود را بررسی و نقد می کند. از این راه هر فرد منطق و دلایل وجود سنت ها و اعتقادات را در چالشی مستقل در می یابد.
آنچه بیش از هر چیز برای انسان خویش اندیش از تاریخ آموزنده است نه حلاجّی و استنتاج مدون از پدیده ها، که سیر تطور و آزمون ها و خطاهائی است که جوینده را به نتیجه رسانده است. به عبارت درست تر روش حل کردن مسئله مطلوب است و نه جواب. خویش اندیش از این رهگذر به مبانی تفکر به آن پدیده می رسد که از خود جواب به مراتب مهم تر است (روش اندیشیدن).
در سیر تطور این اندیشیدن ها و آزمودن هاست که خویش اندیش به باز شناخت دائمی خود می پردازد و در هر تفکر و تجربه، آگاهی های خود و در نتیجه فردیت و هویت خود را باز شناسی می کند. هم از این روست که لقمه هائی آماده چون ایدئولوژی و مذهب که تفسیر حاضر و آماده (جهان بینی های مختلف) از پدیده ها را به رهروان خود تقدیم - یا تزریق - می کنند، نمی توانند انسان هائی خویش اندیش و آزاد اندیش به جامعه هدیه کنند.
و بالاخره انسان خویش اندیش نظریه ها و پدیده ها و جواب های جویندگان را به آنها مو به مو مرور می کند ولی در آن جواب ها و آن راه ها نمی ماند، بلکه هر کدام را به عنوان روشی در کنار روش های دیگر برای رسیدن به جواب ارزیابی می کند. تا جائی که حتی از نگاه خود نیز به پدیده ها در نمی گذرد و از آن هم برای رسیدن به نتیجه ای مطلوب تر عبور می کند. او همه چیز را از بنیان خراب می کند و دوباره می سازد و باز خراب می کند ... هیچ خانه ای مسکن آرامش خویش اندیش نیست!
by:
Sherwood
at
۱۱:۱۸ ب.ظ.
2
comments
۷ تیر ۱۳۸۴
وقتی که ما نمی دانیم خود کیستیم و چیستیم.
by:
Sherwood
at
۳:۲۲ ب.ظ.
0
comments
